انواع پروتز انگشتان دست و پا:مراحل ساخت و قیمت

در جراحی قطع انگشت، انگشت دست یا پا که در اثر وارد شدن ضربه یا تروما آسیب دیده یا بیمار است قطع می‌شود. همچنین این جراحی گاهی عملی برنامه‌ریزی شده برای جلوگیری از انتشار بیماری در دست یا پا محسوب می‌شود.

گاهی اوقات می‌توان انگشتی را که طی سانحه یا وارد شدن ضربه قطع شده است دوباره به دست متصل کرد. اتصال دوباره انگشت قطع شده در بسیاری از موارد ممکن نیست یا به دلیل راحت‌تر بودن و عملکرد بهتر بیمار این کار توصیه نمی‌شود. عمل جایگزین کردن این قسمت ها پروتز یا ارتز می باشد.

انواع

خواسته بیمار در خصوص جلب توجه نکردن پروتز انگشت به لطف ظاهر طبیعی انگشت و همچنین ساخت انگشت مصنوعی به فرم و رنگ متناسب با پوست وی به خوبی برآورده می‌شود. سه نوع پروتز انگشت دست و پا وجود دارد:

  • ابتدایی: دارای یک رنگ‌مایه انتخابی برای پوست با ناخن سیلیکونی تک رنگ
  • کلاسیک: دارای 2 تا 3 رنگ انتخابی مجزا برای پوست با ناخن سیلیکونی یا آکریلیک چند رنگ
  • طبیعی: دارای 6 تا 8 رنگ انتخابی مجزا برای پوست با ناخن سیلیکونی یا آکریلیک چند رنگ.

ارتوپد فنی به همراه بیمار میزان جزییات، رنگ‌بندی و متناسب بودن یک به یک ناخن‌ها را بررسی می‌کند.

در کلینیک ارتوپدی فنی امید، پروتز انگشتان دست و پا، با بهترین روش ها توسط کارشناسان با تجربه برای بیماران تهیه می شود. هدف کلینیک ساخت پروتز انگشتان دست و پایی است که تا حد امکان ظاهری طبیعی داشته باشد و نگهداری از آن برای فرد، راحت و آسان باشد.البته مراقبت بیمار از پروتز نقش بسیار زیادی برای ددستیابی به بهترین نتایج را دارد

شماره های تماس : 02188801800  - 02188801999

مراحل ساخت پروتز

در صورت لزوم انجام عمل قطع انگشت، جراح بخش آسیب دیده را قطع می‌کند؛ البته وی پیش از جراحی دست را به طور کامل و دقیق معاینه می‌کند. جراح غالباً دستور انجام تصویر برداری با اشعه ایکس یا دیگر روش های تصویربرداری‌ را به منظور ارزیابی آسیب انگشت پا یا دست می‌دهد. ناحیه مورد نظر بر مبنای شدت صدمه وارد شده و سلامت بخش باقی مانده مشخص شده و قطع  انگشت صورت می گیرد. جراح در بسیاری از موارد می‌تواند محل انجام جراحی را با تنظیم مجدد پوست و کوتاه کردن استخوان یا تاندون ببندد.

جراح گاهی اوقات ناچار می‌گردد تا از پوست، عضله یا تاندون‌های دیگر بخش‌های بدن برای بستن محل جراحی استفاده کند. جراح در اکثر موارد صدمه دیدن نوک انگشت می‌تواند محل جراحی را به طور مستقیم ببندد؛ اما در صدمه‌های گسترده‌تر انگشت را به شیوه‌ای شکل می‌دهد که پذیرای پروتز انگشت دست یا پا در آینده باشد.

بیمار در طول دو هفته نخست تا حدی احساس درد می‌کند که می‌توان آن را با مصرف مسکن کنترل کرد. پزشک حین التیام یافتن عضو نحوه پانسمان کردن و مراقبت از محل جراحی قطع انگشت را به بیمار آموزش می‌دهد و زمان مراجعه بعدی به مطب را تعیین می‌کند. همچنین گاهی از بیمار خواسته می‌شود تا مقاومت و انعطاف‌پذیری را با انجام نرمش‌ها و حرکت‌های اصلاحی بهبود بخشد و حساسیت پوست را با لمس کردن و حرکت دادن آن از بین ببرد و توانایی حرکتی آن را حفظ کند.

نوع پروتز انگشتان دست یا پا به محل و طول انگشت باقی مانده و نیازهای عملکردی و سبک زندگی بستگی دارد پروتز بخشی از عملکرد و ظاهر قسمت از دست رفته بدن را به حالت اول برمی‌گرداند. لازم است بیمار، جراح و ارتوپد فنی (ارتوپد فنی متخصصی است که اقدام به ساخت پروتز انگشت دست و پا می کند) را در جریان فعالیت‌های مهم خود بگذارد تا پروتز انگشت مناسبی برای وی تهیه شود. پروتز انگشت دست یا پا طول طبیعی انگشتی را که بطور کامل قطع نشده است، باز می گرداند و تقابل بین انگشت شست و انگشت را برقرار می‌سازد و در صورتی که از  پروتز دست مصنوعی استفاده شود، بیمار می‌تواند با دستی استوار اشیاء را با انگشتان قابل خم شدن بگیرد. چنانچه دست از بالا یا روی مچ قطع شده باشد، پروتز بازوی کامل با دست مکانیکی یا برقی برای بیمار ساخته می‌شود. اگرچه ممکن است برخی بیماران تصمیم بگیرند که از پروتز استفاده نکنند.

1

 برای ساخت پروتز انگست دست یا پا، پروتز از قالب تهیه شده از عضو یا انگشت باقی مانده و بخش مشابه آن در دست سالم ساخته می‌شود تا نتیجه نهایی با جزییات عضو کاملاً مطابقت داشته باشد. پروتز انگشتان پا یا دست از لاستیک سیلیکونی شفاف و منعطفی تهیه می‌شود که رنگ‌های آن به دقت متناسب با رنگدانه های پوست انتخاب می‌گردد تا پروتز انگشت ظاهری زنده و طبیعی و بافتی مشابه پوست واقعی داشته باشد. عضو مصنوعی معمولاً با مکش سر جای خود نگه داشته می‌شود و انعطاف‌پذیری سیلیکون دامنه حرکتی مناسبی را برای بخش‌های باقی‌مانده به دست می‌دهد. ناخن‌ها را می‌توان یک به یک به طور مجزا رنگ کرد تا تناسبی تقریباً ایده‌آل به دست آید. ناخن‌ها را می‌توان لاک زد و در صورت تمایل لاک را با محلول‌های پاک کننده ملایم پاک کرد. سیلیکون‌ها ضد لک هستند، بنابراین جوهر را می‌توان به راحتی با الکل یا صابون و آب گرم شست و پاک کرد. چنانچه از پروتزهای سیلیکونی به خوبی مراقبت شود، آن‌ها 3 تا 5 سال کارایی خواهند داشت. معمولاً سه ماه پس از آن که زخم‌های جراحی کاملاً التیام یافتند و تورم به طور کامل فروکش کرد، ساخت پروتز انگشت دست یا پا شروع می‌شود. گذراندن دوره فیزیوتراپی گاهی برای فراگیری روش استفاده از پروتز ضرورت دارد.

از دست دادن بخشی از بدن، به ویژه عضوی به آشکاری دست یا انگشتان دست، باعث اضطراب و آزردگی بیمار می‌شود. قدری طول می‌کشد تا بیمار به دگرگونی‌های ظاهری و توانایی عملکردش عادت کند. صحبت کردن با پزشک یا دیگر بیماران دچار این مشکل در مورد این دغدغه‌ها و احساسات غالباً به بیمار کمک می‌کند تا با شرایط جدید خود کنار بیاید؛ همچنین می‌توان از پزشک درخواست کرد تا مشاوری را جهت یاری دادن بیمار معرفی کند. باید به خاطر داشت که بیمار به مرور زمان و با یافتن روش‌های نوین انجام دادن فعالیت‌های روزانه، با شرایط کنونی خود وفق می‌یابد.

اگر یک یا چند انگشت یا بخشی از دست قطع شده باشد، احتمال دارد بیمار نخواهد از پروتز استفاده کند. با این حال چند گزینه متفاوت وجود دارند که زیبایی و شکل دست و همچنین بخشی از عملکرد آن را به حالت اول برمی‌گرداند. پروتز دست معمولاً از لاستیک سیلیکونی و مختص هر بیمار ساخته می‌شود تا از نظر شکل و رنگ تا حد امکان با ظاهر طبیعی دست وی مطابقت داشته باشد.

برای ساخت پروتز انگشت دست، ابتدا قالبی از قسمت باقی‌مانده دست با استفاده از نوار گچ پاریس گرفته می‌شود؛ به علاوه قالبی نیز از دست دیگر با استفاده از آلژینات دندانپزشکی (مواد قالب گیری دندانپزشکی) تهیه می‌شود تا ارتوپد فنی با به دست آوردن شکل دقیق دست بتوانند حالت عضلانی، رگ‌های خونی، چروک‌های پوست و حتی موی دست را کپی کنند. طی این فرایند رنگ‌های مناسب نیز انتخاب و عکس‌ها گرفته و اندازه‌گیری‌ها انجام می‌شوند. به این ترتیب تمام اطلاعات ممکن را جهت ساخت پروتز انگست دست یا پا متناسب، اندازه، دقیق و زیبا به دست می‌آورند.

انگشت‌هایی مصنوعی نیز وجود دارد که هنگام خم کردن قسمت باقی‌مانده انگشت قطع شده یا انگشت کناری (در صورت قطع کامل انگشت) خم می‌شوند. اگرچه این انگشت‌های مصنوعی قدرت و مهارت انگشت کامل را ندارند، از عملکرد نسبتاً مناسب و ظاهری طبیعی و زنده برخورداند و با تمرین می‌توان با آن‌ها تایپ کرد، در حالت‌های مختلف قرارشان داد، اشیاء کوچک را برداشت و کارهای گوناگون دیگری را انجام داد. اما بیمارانی که تنها بخش کوچکی از انگشتشان قطع شده است، معمولاً تمایل دارند تا پروتز انگشت دست زیبایی داشته باشند یا این که صرفاً می‌خواهند تا پوشش محافظی (انگشتانه) روی انگشتشان قرار بگیرد، به ویژه اگر انتهای انگشت بسیار حساس شده باشد.

چنانچه تمام انگشتان یا بخش اعظم دست قطع شده باشد، اما مچ همچنان قدری تکان بخورد، بیمار به پروتز دست تا بالای ساعد نیاز خواهد داشت. امروزه می‌توان پروتز انگشتی را تهیه کنند که مفصل دارد و با خم کردن مچ به حالت خمیده درمی‌آید.

فن‌آوری‌های نوظهور طراحی‌های طبیعی‌تر، قوی‌تر و کوچک‌تر را برای انگشت‌ها به ارمغان آورده است. از راه‌حل‌های مربوط به ساخت انگشتانی که با نیروی بدن کار می‌کنند می‌توان برای ساخت یک یا چند انگشت، یا بخشی از انگشت بهره برد. راه‌حل‌های مربوط به ساخت پروتز انگشت دست که ظاهر زیبایی داشته باشد نیز برای چند انگشت، بخشی از انگشت و نوک انگشت کاربرد دارد که با بخش باقی‌مانده انگشت بیمار مطابقت می‌یابد تا ظاهر طبیعی انگشت را به آن برگرداند (این پروتز ها غیر فعال هستند). مفصل‌های انگشتی چند وضعیتی گاهی اوقات در این پروتزها گنجانده می‌شوند تا بهتر بتوان اشیاء را چنگ زد و با انگشت و دست گرفت و انگشت‌ها در موقعیت مناسب‌تری قرار بگیرند. برای بیمارانی که بخشی از دستشان قطع شده اما شستشان سالم مانده است، پروتز برای حفظ تقابل انگشت شست با انگشتان دیگر به گونه‌ای طراحی می‌شود که توانایی گرفتن و آزاد کردن اشیاء افزایش یابد.

راه‌حل‌های مربوط به انگشت برقی، انگشت‌های مصنوعی را شامل می‌شود که هر یک جداگانه نیرو دریافت می‌کنند و می‌توانند خم شوند، لمس کنند، چیزی را بردارند و اشاره کنند. این نوع پروتز انگشت دست به صورت سفارشی ساخته می‌شوند تا با دست سالم یا انگشتان باقی مانده مطابقت داشته باشند. راه‌حل‌های مربوط به شست دست نیز به یکی از دو صورت دارای نیرو یا بدون نیرو پیاده‌سازی می‌شوند.

3

در بیمارانی که دچار قطع عضو شده اند، مسئله ای که حائز اهمیت است، عملکرد عادی فرد در زندگی روزمره و بدون کمک گرفتن از دیگران با اندام های مصنوعی و وسایل کمکی می باشد. به دلیل آمار نسبتا بالای تصادفات در کشور ما، متاسفانه تعداد نستا زیادی از افراد قطع عضو شده و نیازمند اندام های مصنوعی مانند پا، دست، انگشتان و... می شوند. بعلاوه افرادی که دچار معلولیتی مانند فلج مغزی، ضایعه نخاعی و انحرافات ستون فقرات و... نیاز به وسایل کمکی دارند. برای همین بسیار مهم است که کیفیت ارائه شده در این وسایل مناسب بوده تا بیمار علاوه بر اینکه توانایی لازم را بتواند به دست آورد، به دلیل استفاده از وسایل کمکی و اندام های مصنوعی که استاندارد نیستند، دچار مشکل و در نهایت انزوا نشود. امروز با تکیه بر تکنولوژی روز برای ساخت انواع اندام های مصنوعی و وسایل کمکی، خطرات ناشی از خطاهای انسانی حذف شده و ارتوپد فنی می تواند اطمینان حاصل کند که وسایل ساخته شده برای بیمار مناسب هستند. در کلینیک ارتوپدی فنی امید ساخت این وسایل با استفاده از ارزیابی بیومکانیکال و اسکن های خاصی صورت می گیرد، سپس با استفاده از نرم افزارهای کامپیوتری اقدام به طراحی این وسایل می شود و با استفاده از پرینترهای سه بعدی این وسایل آماده می شود. بدین ترتیب جلوی خطاهای انسانی در ساخت این وسایل گرفته می شود و وسایل کاملا مناسبی برای فرد تهیه می شود.

عامل‌های بسیاری پیش از اتخاذ تصمیم در مورد بهترین راه‌حل برای ساخت پروتز انگشت دست یا پا در نظر گرفته می‌شوند که شماری از آن‌ها عبارتند از: میزان قطع‌شدگی، وضعیت قسمت باقی مانده دست، اهداف فردی، ظاهر دلخواه پروتز و هر گونه نیازمندی مرتبط با فعالیت یا شغل بیمار. پروتز انگشتان دست امروزه با تکنولوژی های مدرن، عملکرد خوبی را برای بیماران به ارمغان می آورند.