شکستگی مچ دست یکی از شایعترین آسیبهای استخوانی در دست است که معمولاً در اثر افتادن و نگه داشتن خود به وجود میآید. عوامل خطر برای این نوع شکستگی از ورزشهای خاص مانند اسکیت و اسنوبورد تا ابتلا به پوکی استخوان میتواند متنوع باشد. اهمیت اصلی درمان زود هنگام این نوع شکستگی است تا جلوگیری از عوارض بیشتر و بهبود سریعتر استخوانها. درمان مناسب این نوع شکستگی نه تنها به کاهش درد و سفتی دست کمک میکند بلکه از احتمال افت کیفیت زندگی روزمره فرد نیز جلوگیری میکند.
انواع
شکستگی مچ دست اغلب ناشی از صدماتی از قبیل زمین خوردن در حین ورزش کردن یا صرفا در حین راه رفتن می باشد. شکستگی های ناشی از زمین خوردگی اغلب زمانی اتفاق می افتد که فرد برای جلوگیری از افتادن دست خود را می کشند. فشار زیاد باعث شکستگی استخوان مچ دست یا ساعد می شود. انواع شکستگی مچ دست از قرار زیر می باشد:
- نوع اول: شکستگی بدون جابجا شدگی است که در آن استخوان شکسته می شود، اما هنوز در وضعیت نرمال خود قرار دارد.
- نوع دوم: شکستگی ای است که در آن قسمتی از استخوان جابجا می شود و از وضعیت نرمال خود خارج می شود.
- نوع سوم: شدیدترین نوع شکستگی است، زیرا استخوان در چند نقطه دچار شکستگی می شود.
درمان شکستگی نوع اول و دوم غالبا با روش های بدون جراحی می باشد، اما شکستگی نوع سوم عموما به جراحی نیاز دارد. روش های فیزیوتراپی بعد از جراحی مچ دست و یا بعد از دیگر روش های درمان شکستگی مچ دست برای بازگرداندن عملکرد طبیعی استخوان مچ دست ضروری می باشد. این روش ها غالبا شاشمل حرکات اصلاحی و ورزش مچ دست می باشد.
علائم
اگر دچار شکستگی مچ دست هستید، ممکن است علائم و نشانه های ذیل را تجربه کنید:
- درد شدیدی که در هنگام محکم گرفتن یا فشردن چیزی با دست رو به افزایش می گذارد.
- تورم
- حساسیت به لمس
- کبودی
- تغییر شکل آشکار مانند خم شدن مچ دست یا کج شدن انگشت دست
- سفتی یا ناتوانی در حرکت دادن انگشتان یا شست دست
- بی حسی دست
علل
ضربه مستقیم یا آسیبی که باعث فشرده شدن و شکستگی مچ دست می شود می تواند باعث شکستگی هر یک از استخوان های دست یا مچ دست شود. علل متداول شکستگی مفصل مچ دست عبارتند از:
زمین خوردن. روی دست به زمین خوردن یکی از متداول ترین علل شکستگی مچ دست در کودکان می باشد.
آسیب های ورزشی. بسیاری از شکستگی های مچ دست درحین ورزش های تهاجمی یا ورزش هایی بوجود می آیند که در آن ها ممکن است فرد روی دست خود به زمین بخورد. ورزش هایی مانند اسکیت یا اسنوبورد.
تصادفات وسایل نقلیه موتوری. آسیب هایی که در سرعت بالا ودر حین تصادفات وسایل نقلیه موتوری به وجود می آیند می توانند باعث شکستگی و تکه تکه شدن استخوان های دست شوند. شکستگی مچ دست اغلب به ترمیم جراحی نیاز دارند.
عوامل خطر
شرکت در فعالیت های ورزشی خاص یا ابتلا به بیماری هایی خاص می تواند احتمال تجربه شکستگی مچ دست را افزایش دهد.
فعالیت های ورزشی
ممکن است انجام فعالیت های خاصی خطر شکستگی مچ دست را افزایش دهد. فعالیت هایی مانند:
- بسکتبال
- فوتبال
- راگبی
- کشتی
- هاکی
- اسکی
- اسنوبورد
- اسکیت
- بالا و پایین پریدن روی ترامپولین
بیماری ها
ممکن است در صورت وجود موارد ذیل فرد بیشتر مستعد شکستگی مچ دست باشد:
- ابتلا به پوکی استخوان یا دیگر بیماری های استخوان
- سیگاری بودن زیرا سیگار کشیدن بر جذب کلسیم اثر می گذارد.
- داشتن رژیم غذایی فاقد کلسیم استخوان ساز و ویتامین D
عوارض
شکستگی مچ دست، اگرچه نادر است، میتواند به عوارض مختلفی منجر شود. این عوارض میتوانند شامل سفتی، درد و یا ناتوانی مداوم باشند. عموماً سفتی و درد در ناحیهای که مچ دست شکسته شده است، یک یا دو ماه پس از برداشتن گچ یا پس از جراحی کاهش مییابد، اما ممکن است بهبودی تا دو سال پس از آسیب دیدگی ادامه یابد. در موارد شدید شکستگی مچ دست، فرد ممکن است بهطور مداوم با سفتی یا درد در دست یا مچ دست خود مواجه باشد. برای بهبودی از شکستگی مچ دست، صبر کافی و مشاوره با پزشک برای تمرینات مناسب یا ارجاع به ورزشهای درمانی و کاردرمانی ضروری است.
همچنین، شکستگیهایی که به مفصل گسترش مییابند، میتوانند سالها بعد منجر به آرتروز شوند. اگر شما مدت زمان طولانی پس از شکستگی مچ دست، درد و تورم در این ناحیه را تجربه میکنید، بهتر است به پزشک مراجعه کرده و مشکل خود را ارزیابی کنید.
تشخیص
تشخیص شکستگی مچ دست عموما مشتمل بر معاینه فیزیکی و یک یا چند تصویربرداری است.
معاینه فیزیکی
در طول معاینه فیزیکی شکستگی مچ دست پزشک ناحیه دچار آسیب دیدگی را برای تشخیص موارد ذیل مورد بررسی قرار خواهد داد:
- حساسیت به لمس
- تورم
- دامنه حرکت
- تغییر شکل
- زخم باز
- آسیب عصبی
- اختلال در جریان خون
تصویربرداری
اسکن های تصویری برای شکستگی مچ دست بسیار مهم هستند. برای تشخیص آسیب دیدگی ممکن است به موارد ذیل نیاز باشد:
- آزمایش اشعه ایکس. آزمایش های اشعه ایکس که از میزان پایینی از تشعشع استفاده می کنند ابزار خوبی برای به تصویر کشیدن استخوان ها هستند. آزمایش های اشعه ایکس برای تشخیص شکستگی مچ دست بدون درد بوده انجام آن ها فقط چند دقیقه زمان می برد.
- سی تی اسکن. سی تی اسکن اغلب می تواند شکستگی هایی را در دست یا مچ دست آشکار کند که ممکن است آزمایش ایکس آن شکستگی ها را دربرنگیرد. مشاهده آسیب دیدگی های بافت های نرم و عروق خونی شکستگی مچ دست هم در سی تی اسکن آسان تر است. در این فناوری از زوایای مختلفی تصاویر اشعه ایکس گرفته می شود و آن تصاویر برای به نمایش گذاشتن برش هایی مقطعی از ساختارهای داخلی بدن ترکیب می شوند.
- تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی). در ام آر آی از امواج رادیویی و یک آهن ربای قدرتمند برای تولید تصاویری دقیق از استخوان و بافت های نرم استفاده می شود. این نوع تصویربرداری خیلی حساس تر از اشعه ایکس است و با کمک آن می توان شکستگی مچ دست و همینطور آسیب دیدگی های خیلی کوچک رباط ها را تشخیص داد.
درمان
ثابت کردن خارجی مچ دست
اگر دو انتهای استخوان در قسمت شکستگی بدرستی تراز نباشند، نیاز خواهد بود که پزشک با دست آن قطعات را به محل قرارگیری مناسب خود بازگرداند. این فرایند جا اندازی شکستگی مچ دست نامیده می شود. بسته به میزان درد و تورمی که فرد دارد ممکن است قبل از عمل به داروی شل کننده عضلات، یک آرام بخش یا حتی بیهوشی عمومی نیاز باشد.
بی حرکت کردن
خواه شکستگی اسکافوئید/ شکستگی زورقی مچ دست نیاز به جراحی داشته باشد یا نه، بیمار تا هنگام بهبود شکستگی مچ دست نیاز به گچ گرفتن یا آتل بندی مچ دست خواهد داشت. محدود کردن حرکت استخوان دست یا مچ دست دچار شکستگی با آتل یا گچ برای بهبودی مناسب آن بسیار مهم است.
داروها
ممکن است پزشک به منظور کاهش درد و افزایش سرعت بهبودی شکستگی مچ دست، مصرف مسکنهایی که بدون نیاز به نسخه پزشکی مانند استامینوفن (مانند تیلنول یا دیگر انواع آن)، ایبوپروفن (مانند آسپرین، موترین IB یا دیگر انواع آن) یا ناپروکسن سدیم (مانند الیو یا دیگر انواع آن) را توصیه کند. در صورت تجربه درد شدید، ممکن است نیاز به مصرف داروی مخدر مانند کدئین باشد.
پس از برداشتن گچ یا آتل، احتمالا فرد برای کاهش سفتی و بازگرداندن حرکت به دست یا مچ دست به تمرینات توانبخشی یا فیزیوتراپی نیاز خواهد داشت. توانبخشی از شکستگی مچ دست میتواند به فرد کمک کند، اما برای بهبودی کامل، ممکن است زمان زیادی (تا چند ماه یا حتی بیشتر) طول بکشد.
در صورتی که توانبخشی و تمرینات فیزیکی نتوانند بهبودی شکستگی مچ دست را فراهم کنند، ممکن است نیاز به جراحی و استفاده از وسایل ثابت کننده داخلی مانند پیچ، پلاک، پین مچ دست، میله یا پیوند استخوان برای حفظ استحکام استخوانها و بهبودی طولانیمدت باشد.