بونیون یک ناهنجاری در مفصل متاتارسوفالانژی (MTP) است که در آن، انگشت بزرگ پا به پا متصل میشود. این مفصل که به عنوان مفصل MTP یا “مفصل انگشت بزرگ” نیز شناخته میشود، نقش مهمی در توزیع وزن بدن بر روی پا در هنگام راه رفتن، دویدن یا ایستادن دارد. بونیون زمانی ایجاد میشود که استخوانهای پا به شکل غیرطبیعی دربیایند. در این حالت، انگشت بزرگ پا به سمت انگشتان دیگر میرود و پایه انگشت بزرگ پا منحرف میشود. این ناهنجاری به عنوان هالوکس والگوس شناخته میشود و فشار زیادی بر مفصل MTP وارد میشود که باعث بزرگ شدن قسمت داخلی پا در پایه انگشت بزرگ میشود.
متخصصین کلینیک توانبخشی و فیزیوتراپی امید بعد از معاینه دقیق بیمار برنامه درمانی با رویکرد پلکانی را برای درمان برجستگی کنار استخوان شست پا تجویز خواهند کرد. درمان از روش های ساده مانند کفش و کفی طبی آغاز می شود و در صورت لزوم درمان های پیچیده تر مانند تزریق کورتون و شاک ویوتراپی تجویز خواهد شد.
علل رایج بونیون
بونیون یک بیماری در ناحیه پا است که میتواند توسط عوامل مختلفی از جمله ژنتیک، افزایش وزن، کاهش سطح فعالیت و پوشیدن کفش نامناسب ایجاد شود. سایر علل کمتر شایع ابتلا به این ناهنجاری شامل ترومای مفصل MTP (رگ به رگ شدن، شکستگی و آسیبهای عصبی)، اختلالات عصبی عضلانی و اختلاف در طول اندامهای تحتانی است. برخی مطالعات گزارش میکنند که این ناهنجاریهای بونیون در زنان ده برابر بیشتر از مردان اتفاق میافتد که در درجه اول به دلیل پوشیدن کفشهای پاشنه بلند یا تنگ برای زمانهای طولانی است. ایجاد استرس بر روی پا نیز میتواند باعث ایجاد بونیون شود.
علائم رایج
- انگشت بزرگ پا به سمت انگشت دوم کشیده میشود، یا انگشت دوم روی انگشت بزرگ قرار میگیرد.
- یک برجستگی در قسمت داخلی MTP یا انگشت بزرگ پا ایجاد میشود.
- هنگام پوشیدن هر نوع کفشی، مفصل انگشت بزرگ پا درد میگیرد.
- هر وقت انگشت پا را در طول پیاده روی خم میکنید، درد میگیرد.
- قرمزی، تورم یا ضخیم شدن پوست در قسمت داخلی مفصل انگشت بزرگ پا
درمان هالوکس والگوس
کفش خود را عوض کنید!
درد بونیون را به سادگی میتوان با تغییر نوع کفشتان ایجاد کرد. به طور کلی، پوشیدن کفشهایی که برای پا و انگشتان پا فضای حرکتی کافی را فراهم میآورد، ساده ترین راه برای جلوگیری از اینگونه ناراحتیها و ناهنجاری است و یکی از رایج ترین روشهای درمانی بونیون است. فراهم کردن فضای کافی برای انگشتان پا مانع از فشرده شدن انگشتان بزرگ پا میشود که در نهایت به علت این فشار به سمت انگشتان کوچکتر پا منحرف میشود.
نکاتی در مورد انتخاب کفش مناسب
- سایز کفش در هر مارکی متفاوت است، بنابراین حتماً کفش را با توجه به نحوه قرار گرفتن پای خود در آن قضاوت کنید تا اندازه آن روی همان کفش مشخص شود.
- کفشی را پیدا کنید که شبیه به شکل کف پای شما باشد.
- به طور مرتب پاهای خود را اندازه بگیرید. اندازه پاهای شما هرچه پیرتر میشوید تغییر میکند.
- حتماً در طول هر فعالیتی، صحیح بایستید.
- اطمینان حاصل کنید که تمام انگشتان پا کشیده و در حالت طبیعی در داخل کفش قرار دارند و فضای کافی برای بلندترین انگشتان پا نیز وجود دارد.
- برای اطمینان از احساس راحتی در کفش، اندکی با آن قدم بزنید.
کفی
پدهای بونیون که از سیلیکون ساخته شدهاند میتوانند در ناحیه ای که بر روی بونیون فشار میآورد استفاده شده و درد آن را تسکین داده و از ناهنجاری بیشتر جلوگیری میکند.
اگر ناراحتی هنوز ادامه یافت به متخصص ارتوپدی مراجعه کنید که بتواند یک کفی سفارشی ارائه دهد. ارتوپد از تراز صحیح کف پا اطمینان حاصل خواهد کرد و باعث کاهش فشار بر روی بونیون خواهد شد و یکی از درمانهای بسیار مناسب برای بونیون است.
ضربه زدن به بونیون
ضربه زدن به بونیون میتواند باعث رفع افزایش فشار بر روی مفصل ملتهب شود. به همین ترتیب، ضربه زدن به اطمینان از تراز بودن پای شما نیز کمک میکند. برای نشان دادن مفیدترین و مناسب ترین تکنیک ضربه زدن، از یک پزشک حرفه ای یا فیزیوتراپ کمک بخواهید.
داروهای ضد التهاب
داروهای ضد التهاب بدون نسخه مانند آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن میتوانند به کاهش التهاب و درد بونیون کمک کنند.
حرارت و سرما درمانی بونیون
استفاده متناوب از کمپرس یخ و استفاده از حرارت بر روی بونیون میتواند باعث تسکین درد موقت ناشی از بونیون شود و همچنین به کاهش هرگونه تورم یا بورسیتی در مفصل انگشتان پا کمک میکند.
تزریق کورتیزون
التهاب مفصل انگشت بزرگ پا و درد ناشی از آن را گاهی اوقات با تزریق موضعی کورتیزون که یک استروئید قوی است میتوان بهبود بخشید. این تزریق که برای کاهش التهاب استفاده میشود، تسکین دهنده درد بونیون است.
طب سوزنی
این طب سنتی چینی شامل قرار دادن سوزن در نقاط مشخصی از بدن است و نشان داده شده است که درد ناشی از بونیون را کاهش میدهد.
فيزيوتراپي بونیون هالوکس والگوس
اولین گام برای فیزیوتراپیست، بررسی تغییرات عملکردی عضلانی و تغییرات در زنجیرههای عضلانی بیمار است. این تغییرات شامل تاثیر کشش هر عضله بر روی کشش سایر عضلات متصل به آن نیز میشود.
در صورتی که بیمار مشکلاتی مانند هالوکس والگوس دارد، فیزیوتراپیست باید انسداد قابل تشخیص در ناحیه مفاصل مچ پا، زانو یا در مفصل و استخوان ران را بررسی کند. همچنین باید اختلالات در ناحیه ران یا ناهنجاریهای مربوط به ناحیه لگن و مفاصل را نیز بررسی کند.
پزشکان همچنین توصیه میکنند که پاها با استفاده از یک پدوسکوپ مورد بررسی قرار گیرند تا مشکلاتی مانند چرخش استخوان پاشنه پا و دیگر ناهنجاریهای پا شناسایی شوند که نیاز به اصلاح دارند.
فیزیوتراپیست با توجه به یافتههای کینزیولوژیک، تغییرات عملکردی بیمار را تشخیص داده و مشکلات حرکتی پا، اندام تحتانی، ستون فقرات و لگن را از طریق سیستم پایداری مرکزی بدن، درمان میکند.
از طریق ترکیب و دستکاری مفاصل و بافتهای نرم که به انگشت آسیب دیده متصل هستند، مشکلات بر پایه “عصبی و فیزیولوژیکی” با استفاده از تکنیکهای فیزیوتراپی قابل بهبودی هستند.
استفاده از شاک ویو برای درمان هالوکس والگوس
در فیزیوتراپی مدرن، برای درمان هالوکس والگوس همیشه از درمان شاک ویو در ترکیب با ماساژ عمیق عضلانی عملکردی استفاده میشود. درمان شاك ویو باید با حداقل شدت ضربه و ظریف ترین دستگاه شروع شود، زیرا مفصل انگشت بزرگ پا بسیار ظریف است. شدت و دفعات امواج شاک ویو نیز به حساسیت مفاصل بستگی دارد و به نسبت پیشروی بازسازی مفصل متاتارسوفالانژالی انگشت بزرگ پا، بیشتر میشود. بتدریج و با کاهش حساسیت، میتوان تعداد امواج شاک ویو، فشار و فرکانس آن را بالا برد و از امواج قدرتمندتری استفاده کرد. این رویکرد حتی روند بهبودی را تسریع میکند.
از آنجا که شاک ویو درد و التهاب را کاهش میدهد، درمانهای دارویی ضد درد و کورتیکوئیدها را میتوان قطع کرد. به لطف تأثیر شاک ویو درمانی، اختلالات کلسیفیکاسیونی جدید و بالقوه موجود در مفصل را حل میکند و وارد جریان خون میشوند. این را میتوان با اشعه ایکس تأیید کرد.
درمان بونیون با جراحی
اگرچه بونیون ها همیشه باعث درد و ناراحتی نمیشوند، اما دائمی هستند مگر اینکه با عمل جراحی اصلاح شوند. هدف اکثر جراحیهای بونیون، ترمیم مجدد مفصل، تسکین درد و اصلاح ناهنجاری است.
بونيونكتومي نام عمل جراحي است كه براي اصلاح بونيون مورد استفاده قرار ميگيرد. این عمل جراحی به طور معمول شامل از بین بردن رشد استخوانی بونیون و بالانس کردن مجدد لیگامانها و تاندونهای مفصل انگشت پا است.
استئوتومی یک عمل جراحی تهاجمیتر است که شامل برش و اصلاح مجدد استخوانی است که بونیون را تشکیل میدهد. پیچها و پینها در استخوان قرار داده میشوند تا مجدداً در محل اصلاح ایجاد کنند.
انواع دیگری از جراحی بوونیون وجود دارد که شامل از بین بردن بخشی از استخوان انگشت بزرگ پا به منظور صاف کردن آن یا پیوستن دائمی آن به استخوانهای مفصلی است. عمل جراحی بونیون به طور کلی به صورت سرپایی انجام میشود و بسته به پیچیدگی عمل تقریباً یک ساعت طول میکشد. جراحی شدیدترین درمان بونیون است و میتواند پس از گذشت چند هفته بهبود پیدا کند.
اگر عمل جراحی روش درمانی انتخابی باشد، موارد سادهای وجود دارد که میتوانید برای آماده سازی خودتان برای جراحی و بهبودی انجام دهید. مطمئن باشید که از انجام کارهای خانگی که نیاز دارند روی پا بایستید مانند لباس شستن، خرید مواد غذایی و پختن غذا اجتناب خواهید کرد. یک فضای ریکاوری برای بعد از عمل مانند یک بستر یا نیمکت برای خود آماده کنید. موارد مورد نیاز خود مانند لپتاپ یا کتاب را در فضای اطراف محیط ریکاوری خود قرار دهید.
ریکاوری جراحی بونیون
مانند هر نوع جراحی دیگری، پس از عمل جراحی بونیون، بهبودی بیمار بسیار وابسته به پیروی دقیق از دستورالعملهای جراح میباشد. اهمیت بسیاری به این موضوع داده میشود که پا به درستی بهبود یابد و ممکن است چند ماه طول بکشد تا بهبودی به طور کامل اتفاق بیفتد.
بسته به نوع عمل جراحی بونیون، بیمار ممکن است زمانی پس از عمل جراحی، اسپلینت یا کفش ویژهای بپوشاند. در بعضی موارد، ممکن است یک ماه پس از عمل، بتواند از کفش معمولی استفاده کند. همچنین باید هر بخیه را خشک نگه دارد، بنابراین هنگام حمام یا دوش گرفتن، باید کف پا را پوشانده و محافظت کند.
بلافاصله بعد از عمل، جراح ارتوپدی به شما توصیه میکند که وزنی را روی پا آسیب دیده نیندازید. با گذر زمان و بهبودی پا، تدریجاً قادر خواهید بود وزن بیشتری را بر آن تحمل کنید، اما پیاده روی زود هنگام ممکن است باعث اشکالات در بهبودی کف پا شود و ممکن است نیاز به جراحیهای اضافی داشته باشید.
رعایت عدم تحمل وزن روی پا پس از عمل، اغلب دشوارترین بخش این فرایند است. با این حال، اغلب اوقات این توصیه بسیار مهم است. وسایل کمکی مانند واکر، عصا و سایر گزینههای کمکی میتوانند به شما در راه رفتن بدون تحمل وزن کمک کنند.