پیشگیری ثانویه از پای دیابتی

زخم پای دیابتی

 

داد مبتلایان به زخمهای مزمن در ایران حدود ۶۴۰ هزار نفر است و حدود پنجاه هزار نفر در سال در معرض ابتلا به زخمهای مزمن هستند. زخم های مزمن از مهمترین موضوعات در حوزه علوم پزشکی است، در سال های اخیر به دلیل شیوع برخی بیماری های مزمن مانند دیابت و بیماری های قلبی و عروقی، شاهد افزایش زخم های مزمن هستیم. زخمهای مزمن میتوانند موجب عوارض بسیاری برای بیماران شوند

 

 

1

 

 

در 15 درصد از افراد دیابتی زخم های پا ایجاد می شود که با وجود زخم دیابتی ریسک قطع عضو می تواند تا 8 برابر افزایش یابد.

علت ایجاد پای دیابتی

زخم های دیابتی به علت اختلال اعصاب پا(نوروپاتی) و اختلال عروقی  ناشی از این بیماری ایجاد می شود. آسیب عصبی موجب اختلال در دریافت حس یا از دست دادن کامل حس می شود. این مورد به عنوان نوروپاتی محیطی شناخته می شود. فشار ناشی از کفش، بریدگی ها، کوفتگی ها و هر آسیب دیگر به پا، توجهی نمی شود. از دست رفتن حس حمایتی پا (حس درد و فشار) موجب می شود تا این آسیب ها سیگنال مناسب برای ایجاد آگاهی از تخریب به مغز ارسال نکنند و بیمار نسبت به آن ها بی تفاوت باشد. بیماری عروقی که در آن عروق ریز تغذیه کننده پا آسیب می بینند به عنوان microangiopathy  شناخته می شود که آن نیز موجب بروز آسیب می شود. آسیب عروقی موجب بروز زخم دیابتی شده و نیز ترمیم آن را با تاخیر و مشکل مواجه می کند.

بیماری های عروقی با سیگار کشیدن تشدید می شود.

علایم و نشانه ها

اینکه بیمار دیابتی با زخم به پزشک مراجعه کند غیرمعمول نیست، زیرا دردی حس نمی کنند. به عبارت دیگر آنها زمانی به پزشک مراجعه می کنند که خون ریزی شدید و یا سیاه شدن پا را می بینند.

بسته به شدت پای دیابتی می توان آن را در طبقه بندی های زیر قرار می گیرند:

0 : پایی که در ریسک زخم شدن است اما در حال حاضر زخمی ندارد

1 : زخم سطحی بدون عفونت

2 : زخم عمیقی که در آن تاندون ها و مفاصل مشخص است

3 : زخم وسیع و آبسه

پیشگیری ثانویه از پای دیابتی در واقع به منظور پیشگیری از قطع عضو می باشد.

بافت های اطراف زخم به علت خون رسانی ضعیف سیاه می شوند. در موارد شدید قانقارین وسیع یا موضعی مشاهده می شود.

3

مشکلات پوستی پای دیابتی

پاهای دیابتی بسیار مستعد عود مجدد و نیز عفونت می باشند.

4

درمان زخم های دیابتی


استفاده از انواع خاص پی آر پی

که جهت ترمیم زخم تهیه شده است. طرز تهیه این نوع پی آر پی بر اساس آخرین متدهای معتبر دنیاست. این روش از موثرترین و پایه ای ترین درمان ها برای زخمهای مزمن است. پی آر پی ماده ای است که از خون هر بیمار تهیه می شود، پلاکتها و فاکتورهای رشد خون بیمار جدا میشوند و برای بهبود زخم همان بیمار بکار برده میشوند.

لیزر

روش دیگری که برای ترمیم زخم استفاده می شود، استفاده از (لیزر) است، لیزر با اهدافی از قبیل ضد عفونی کردن زخم و بهبود خونرسانی به ضایعه استفاده میشود. نکته مهم در استفاده از لیزر این است که پارامترهای خاصی برای درمان زخم نیاز است و دقت در انجام آن از اصول اولیه درمان است. لیزر همچنین موجب تحریک سلولهایی می شود که موجب جمع شدن زخم می گردند از قبیل میوبلاست ها و فیبروبلاست ها.

شاک ویو

 از سایر روش های درمان می توان به شاک ویو اشاره کرد. (شاک ویو) دستگاهی است که علاوه بر تولید ضربات قابل کنترل مکانیکی با خاصیت پیزوالکتریک موجود در سر پروب آن موجب بهبود کلاژن سازی و افزایش حونرسانی به ناحیه میشود.

تحریک الکتریکی

یکی دیگر از روش های موثر در بهبود زخم ها استفاده از (تحریکات الکتریکی خاص) با پارامترهای معین است. این روش موجب تحریک لبه های زخم و در نتیجه بهبود زخم می شود. این تحریکات موجب ایجاد آرایش یونی در زخم و لبه های آن می شود و با ایجاد میدان های الکتریکی باعث بهبود سریعتر زخم می شود.

ارتز

از مهمترین و پایه ای ترین اقدامات برای شروع و تحریک بهبودی زخم دبریدمان و بسترسازی مناسب زخم است. زخم مناسب برای اقدامات درمانی زخمی است که بسترش بعد ز دبریدمان خونریزی داشته باشد.

 گاهی علت بوجود آمدن زخم فشار نامتناسب و مکرر به ناحیه ای از بدن است. بعنوان مثال فردی به دلیل بیماری در بستر در حال گذران دوره بیماری می باشد و بعد ازمدتی دچار زخم بستر می گردد، در اینصورت از مهمترین اقدامات درمانی اخت وسیله ایست که فسار را از ٱن نقطه بردارد. به این وسایل ارتز میگویند.

اوزون

تاکنون مقالات و منابع علمی معتبر از اوزون برای درمان زخم بسیار استفاده کرده اند. اوزون با مکانیسمهای متفاوت از قبیل ضد عفونی کردن زخم، بهبود اکسیژن رسانی، و تحریک رشد سلولهای زایای پوست می تواند موجب بهبودی زخم شود.

چرا برای درمان به کلینیک زخم امید مراجعه کنیم؟

مهمترین ویژگی و نکته مثبت کلینیک زخم امید این است که تمام اقدامات فوق را در قالب یک بسته درمانی واحد و با دید کلی نگر فراهم آورده است. امیدواریم که بتوانیم برای بهبودی بیماران در تمام حیطه های توانبخشی گامهای موثری برداریم

پیشگیری از ایجاد زخم در بیماران دیابتی


پیشگیری از ایجاد پای دیابتی و همچنین زخم شدن آن و نیز جلوگیری از افزایش زخم و بهبود آن از اهداف درمان می باشد.

 

  • میزان قند خون را مدام کنترل کنید تا از ایجاد نوروپاتی و دیگر مشکلات مربوط به دیابت جلوگیری نمایید.
  • اگر سیگار می کشید آن را ترک کنید.
  • اقدامات مراقبتی پوست و ناخن انجام دهید و به صورت منظم ناخن ها را کوتاه کرده و تمیز کنید.
  • اگر در پوست خود مشکلاتی مانند عارضه ی پای ورزشکاران یا التهاب پوستی دارید به پزشک مراجعه کنید.
  • استفاده از کفش راحت: کفش نرم مناسب برای پا و یا کفی های ساخته شده مخصوص پای فرد

6

مرکز جامع توانبخشی امید به کمک نیروهای متخصص و آموزش دیده ونیز دستگاه های ساخت کفی توانایی تولید کفش و کفی های مخصوص بیماران دیابتی دارای زخم پا می باشد.شماره های تماس : 02188801800  - 02188801999

7

زمانی که زخم در پا گسترش پیدا کند باید مشخص شود که به دلیل مشکلات نوروپاتیک است یا مشکلات عروقی و یا هردو؟

زخم های نروپاتیک باید از آسیب های ثانویه تا زمان بهبود حفظ شوند و از ایجاد زخم های جدید ناشی از فشار با پوشیدن کفش مناسب و راحت جلوگیری شود.

زخم های ناشی از مشکلات عروقی باید توسط یک جراح عروق بررسی شوند تا علت و نیاز یا عدم نیاز به جراحی مشخص شود. در موارد شدید این مشکل ممکن است منجر به قطع عضو فرد گردد.

بنا به هر علتی که زخم ها ایجاد شده اند, بافت مرده روی سطح باید برداشته شود و یک پانسمان نرم بر روی سطح قرار می گیرد که رطوبت موضعی را تامین کند. پانسمان عسل هم می تواند کمک کننده باشد. بهترین راه پانسمان بستگی به نوع زخم و شدت آن دارد.

در صورت وجود شواهدی از عفونت احتمال تجویز داروهای آنتی بیوتیک وجود دارد.