تاندونیت شانه، یا التهاب تاندون شانه، یک بیماری شایع است که در آن تاندونهای روتاتور کاف به دلایلی دچار التهاب و تورم میشوند. این تاندونها به حرکت شانه کمک میکنند و در صورت استفاده بیش از حد، تحریک و ملتهب میشوند. علت تاندونیت شانه برای درمان بسیار مهم است و پزشکان با بررسی سابقه پزشکی، علت دقیق التهاب تاندونیت شانه را مشخص میکنند.
علائم تاندونیت شانه شامل درد، سفتی و ضعف در منطقه شانه هستند. برای تشخیص بیماری، معاینه فیزیکی انجام میشود و در صورت لزوم، مطالعات تصویربرداری پزشکی مانند اشعه ایکس و MRI انجام میشود تا احتمال پارگی تاندون بررسی شود.
علاوه بر استفاده بیش از حد از تاندونها، عوامل دیگری نیز میتوانند به بروز تاندونیت شانه منجر شوند. انجام فعالیتهای تکراری با دست و شانه، حوادث شدید و ناگهانی و یا انجام ورزشهایی مانند شنا، تنیس و بیس بال که نیازمند حرکات مکرر شانه هستند، از مهمترین عواملی هستند که ریسک ابتلا به تاندونیت شانه را افزایش میدهند.
درمان تاندونیت شانه شامل استراحت، فیزیوتراپی، داروهای ضد التهابی و در برخی موارد جراحی است. استراحت و کاهش فعالیتهایی که باعث تحریک تاندونها میشوند، بهبودی سریعتر را به همراه دارد. فیزیوتراپی و تمرینات حرکتی نیز بهبود قدرت و توانایی حرکتی و عملکردی شانه را تقویت میکند. در صورت نیاز، داروهای ضد التهابی مانند آسپرین و ایبوپروفن نیز بهبود علائم تاندونیت شانه را فراهم میکنند. در برخی موارد، جراحی نیز ممکن است به عنوان یک راه حل آخر در نظر گرفته شود.
تاندونیت شانه چیست؟
تاندونیت شانه که بیشتر در اثر استفاده بیش از حد ایجاد میشود، در نوک شانه احساس میشود و اغلب هنگام بلند شدن یا پیچ خوردن به پایین بازو ساطع میشود.
استخوان بالای بازو ، تاندونهای روتاتور کاف و بورس همگی در یک مسیر باریک به نام قوس کوراکوکرومیال به جلو و عقب حرکت میکنند. هنگامی که بازو بالای سر قرار میگیرد، مسیر را باریکتر میکند و بورس و تاندونها را فشرده میکند. در صورت استفاده مکرر، ناحیه مستعد التهاب و آسیب میشود.
علت تاندونیت شانه چیست؟
انجام فعالیتهای تکراری با دست و شانه، حوادث شدید و ناگهانی و یا انجام ورزشهایی مانند شنا، تنیس و بیس بال که نیازمند حرکات مکرر شانه هستند از مهمترین عواملی هستند که ریسک ابتلا به تاندونیت شانه را افزایش میدهند.
تاندونیت شانه به چهار مرحله تقسیم میشود:
1. تاندونیت ناشی از استفاده بیش از حد: این نوع تاندونیت ناشی از حرکات مکرر شانه است و میتواند منجر به سوزش، کبودی یا حتی فرسایش تاندون شود.
2. تاندونیت کلسیفیک: گاهی اوقات التهاب طولانی مدت باعث تجمع کلسیم در تاندون روتاتور کاف میشود و در نتیجه شانه دچار درد شده و قدرت و توانایی حرکتی خود را از دست میدهد.
3. تاندونیت ناشی از گیرافتادگی شانه: زمانی که فضای بین روتاتور کاف و قوس کوراکواکرومیال باریک و تنگ میشود، هیومروس به قوس تاندون روتاتور کاف فشار وارد میکند. اگر کاف ضعیف شده باشد، بورس متورم شده باشد یا اگر خار استخوانی شکل گرفته باشد این اتفاق میافتد.
4. پارگی روتاتور کاف: التهاب شدید تاندون ناشی از گیرافتادگی بلند مدت، تحلیل یا آسیبدیدگیهای ناگهانی مانند زمین خوردن ممکن است باعث پارگی جزئی یا کلی تاندون روتاتور کاف شود. این عارضه باعث بروز درد و ضعیف شدیدتر و ناتوانیهای حرکتی و عملکردی شانه میشود.
علائم تاندونیت شانه
بسته به علت، درد تاندونیت شانه میتواند به مرور زمان یا ناگهان شروع شود.
از ناحیه شانه شروع میشود و اغلب به سمت بالای بازو ساطع می شود و معمولاً در آرنج متوقف میشود. بااینکه تا وقتی از شانه خود استفاده نکنید ممکن است علائمی نداشته باشید، در اینجا علائمی وجود دارد که نشان دهنده وجود تاندونیت شانه است:
- درد هنگام انجام حرکت بالای سر
- درد شب هنگام غلت خوردن یا خوابیدن به پهلو
- ضعف در شانه هنگام بلند کردن یا گرفتن چیزی
- درد به نواحی اطراف مانند بالای بازو یا گردن گسترش مییابد
در صورت عدم درمان، این علائم ادامه مییابند و حتی با گذشت زمان بدتر میشوند.
تشخیص
درمانگر یک ارزیابی اولیه را انجام میدهد و در مورد علائم و میزان دردی که تجربه می کنید سوال میکند. درمانگر همچنین ممکن است آزمایشهای زیر را در طول ارزیابی شما انجام دهد:
- آزمایشات دامنه حرکتی
- ارزیابی حالت بدن هنگام نشستن و ایستادن
- تستهای قدرت
- عدم تعادل عضلانی
درمانگر همچنین ممکن است از شما در مورد عادات روزانه، سرگرمیها و وظایف شغلیتان سوال کند.
معمولاً یک معاینه فیزیکی برای تشخیص تاندونیت شانه مورد نیاز است، اما اگر فیزیوتراپی این مشکل را برطرف نکند، ممکن است از ام آر آی برای تعیین وجود بیماری زمینهای که قبلاً تشخیص داده نشده است استفاده شود.
درمان تاندونیت شانه
درمان به محض بروز علائم التهاب تاندون ضروری است. در صورت عدم درمان، تاندون میتواند به مرور زمان تحلیل رفته و بدتر شود و منجر به وخیمتر شدن وضعیت شود. درمان اختصاصی تاندونیت شانه توسط پزشک شما بر اساس موارد زیر تعیین میشود:
- سن، سلامت کلی و سابقه پزشکی شما
- وسعت شرایط
- تحمل شما نسبت به داروها، روشها یا درمانهای خاص
- انتظارات
- نظر یا ترجیح شما
تاندونیت شانه معمولاً با درمانهای محافظه کارانه از جمله موارد زیر درمان میشود:
یخ
قرار دادن یخ روی شانه چندین بار در روز میتواند در کاهش التهاب موثر باشد. به جای استفاده مستقیم از یخ یا کیسه یخ روی پوست خود آن را دور یک حوله تمیز بپیچید. چندین بار در روز تا زمانی که درد شما بهبود یابد، استفاده از یخ را ادامه دهید.
استراحت
اجتناب از انجام ورزش یا سایر فعالیتهایی که باعث التهاب تاندون شانه و تشدید درد شانه میشود ضروری است.
بریس
استراحت با کمک یک بریس شانه خوب باعث میشود که التهاب تاندون شانه سریعتر بهبود یابد. از یک بریس مناسب شانه برای درمان التهاب تاندون یا تاندونیت شانه استفاده کنید. بریس شانه یک پشتیبانی کافی و صاف برای تسکین درد و تورم شما ارائه میدهد.
دارو
داروهای ضدالتهابی، به شکل تزریق یا داروهای خوراکی، ممکن است برای کنترل درد و تورم مفصل شانه تجویز شوند.
تزریقات
کورتیکواستروئیدها و داروهای ضد التهابی باعث تسکین سریع درد میشوند. اغلب اوقات، تزریق به سرعت علائم را کاهش میدهد در حالی که گزینههای درمان کندتر شروع به کار میکنند.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی تاندونیت شانه همچنین میتواند تاندونیت ناشی از گیرافتادگی شانه و تاندونوز را با موفقیت درمان کند. فیزیوتراپی تاندونیت شانه در ابتدا سعی در کاهش التهاب دارد. در نهایت، فیزیوتراپی برای تقویت و جلوگیری از عود تاندونیت شانه طراحی شده است. فیزیوتراپیست شما یک برنامه درمانی خاص برای شرایط و اهداف شما ارائه میدهد.
فیزیوتراپی تاندونیت شانه ممکن است شامل مراحل زیر باشد:
- مدیریت درد: یخ، گرمای مرطوب و ماساژ معمولاً برای کنترل درد استفاده میشود، اما روشهای درمانی مانند TENS (تحریک الکتریکی) یا یون درمانی (نوعی از روش تحریک الکتریکی است که برای انتقال دارو در پوست شما به بافتهای عمیقتر استفاده میشود) نیز ممکن است تجویز شود.
- آموزش بیمار: فیزیوتراپیست ممکن است تغییراتی در وضعیت بدن، محل کار، موقعیت خواب و موارد دیگر را پیشنهاد دهد. فیزیوتراپیست به شما آموزش میدهد که چگونه از فعالیتهای دردناک اجتناب کنید و شما را از حرکات و تمریناتی که باید از آنها اجتناب کنید آگاه میکند.
- درمان دستی: ماساژ بافت نرم، کشش شانه و حرکت ملایم مفاصل ممکن است برای کمک به حرکت مجدد شانه به کار رود.
- تمرینات محدوده حرکت: درمانگر حرکات کششی و تمریناتی را برای بهبود حرکت و دامنه حرکتی شانه به شما آموزش میدهد تا بتوانید دوباره فعالیتهای عادی خود را از سر بگیرید.
- تمرینات تقویتی: بسته به شرایط شما، فیزیوتراپیست تمرینات تقویتی خاصی را با استفاده از وزنه، نوارها و سایر تجهیزات برای به چالش کشیدن عضلات ضعیف برایتان تجویز میکند. و شما میتوانید تمرینات را در خانه ادامه دهید.
- آموزش عملکردی: هنگامی که وضعیت شما شروع به بهبود میکند، درمانگر تمرینات عملکردی را معرفی میکند که شما را به سطح عملکرد قبلیتان باز میگرداند.
درمان فیزیکی تاندونیت شانه چقدر طول میکشد
هر مورد به خصوص است و یک فیزیوتراپیست برنامه درمانی را بر اساس شدت آسیب و اهداف شما طراحی میکند. برای یک مورد خفیف یا تاندونیت شانه، انتظار میرود که درمان تقریباً شش تا هشت هفته طول بکشد، در حالی که درمان یک مورد شدیدتر ممکن است تا 12 هفته طول بکشد.
درخواست کمک به محض مشاهده علائم، نقش مهمی در مدت زمان مورد نیاز برای درمان فیزیکی و سرعت بهبودی شما از آسیب خواهد داشت.
آیا فیزیوتراپی برای تاندونیت شانه میتواند از آسیب دیدگی جلوگیری کند؟
تمرین با فیزیوتراپیست برای درمان تاندونیت شانه نه تنها باعث میشود زودتر به فعالیتهای عادی خود بازگردید، بلکه به تقویت ماهیچههای شانه و جلوگیری از آسیب مجدد نیز کمک میکند.
آموزشهای فیزیوتراپیست تشخیص زودتر بازگشت علائم و آگاهی از فعالیتهایی که ممکن است به ایجاد این مشکل کمک کنند را آسان میکند تا بتوان از آنها جلوگیری کرد. درمانگر احتمالاً یک برنامه در منزل را به شما توصیه میکند که با قوی نگه داشتن ناحیه و کشش مناسب، خطر آسیب مجدد را تا حد زیادی کاهش میدهد.
تمرینات مربوط به تاندونیت شانه
برنامه درمانی فردی شما شامل تمریناتی است که عضلات شانهتان را به چالش میکشد و تقویت میکند و در نهایت شانه شما را به تحرک و عملکرد قبلی باز میگرداند. به یاد داشته باشید که فقط تمرینات و فعالیتهایی که توسط فیزیوتراپیست تجویز شده است را انجام دهید.
کشش چهارچوب
کشش چهارچوب برای باز کردن قفسه سینه و حفظ انعطاف پذیری عضلات شانه و سینه موثر است.
- در چهارچوب بایستید.
- دستها را در هر طرف بالا ببرید و آرنج را در حالی که کف دستها را به چارچوب در فشار میدهید با زاویه 90 درجه خم کنید.
- با دقت با یک پا به جلو قدم بگذارید تا زمانی که احساس کشش در قفسه سینه و شانههای خود کنید. این حرکت ممکن است باعث ناراحتی شود، در صورت احساس درد باید آن را متوقف کنید.
- قبل از عقب نشینی، موقعیت را به مدت 30 ثانیه حفظ کنید. قبل از تکرار با پای دیگر، چند ثانیه ریلکس باشید.
- 3 مرتبه این تمرین را تکرار کنید.
چرخش خارجی به پهلو
حرکت چرخش خارجی به پهلو را میتوان با یک وزنه انجام داد، یا اگر آسیب دیدگی شما شدید باشد، فیزیوتراپیست احتمالا با وزنه بسیار سبک یا بدون وزنه شروع میکند.
- به پهلو در طرف مقابل شانه آسیب دیده خود دراز بکشید.
- آرنج خود را 90 درجه خم کنید و روی پهلوی خود قرار دهید. ساعد باید در ناحیه شکم قرار بگیرد.
- با دمبل در دست، کف دست رو به زمین، در حالی که آرنج خود را به پهلو فشار میدهید وزنه را به آرامی بالا ببرید.
- دمبل را چند ثانیه در حالت رو به بالا نگه دارید و سپس آن را به آرامی به سمت زمین بیاورید.
- در صورتی که در بازو احساس درد داشتید، بلافاصله حرکت را متوقف کنید.
- تمرین را در 3 مجموعه 10 تایی تکرار کنید. پس از آن حرکت را 20 مرتبه تکرار کنید.
پرواز معکوس
انجام حرکت پرواز معکوس به تقویت عضلات رومبوئید در ناحیه شانه و قسمت فوقانی کمر کمک میکند، بنابراین تعادل را بهبود میبخشد و شما را از آسیبهای آینده محافظت میکند.
- بایستید و پاها را به عرض شانه باز کرده و زانوها را کمی خم کنید، و درحالی که پشتتان صاف است کمی خم شوید.
- با استفاده از وزنه یا نوار، طبق دستور فیزیوتراپیست، بازوهای خود را پشت سرتان قرار دهید و آنها را به سمت سقف بلند کنید. کف دستها باید رو به پایین باشد و آرنجهای شما باید کمی خم شده و قفل نشده باشند.
- وقتی وزنهها را به سمت سقف بلند میکنید، بین تیغههای شانه خود را فشار دهید اما بازوها نباید از ارتفاع شانه بالاتر بروند.
- تمرین را در 3 مجموعه 10 تایی تکرار کنید.
تمرین High to Low Row
این حرکت را میتوان با استفاده از یک کش قدرتی انجام داد و به افزایش دامنه حرکت و قدرت شما در عضلات شانه کمک میکند.
- کش قدرتی خود را به پایه محکمی که در ارتفاع شانه یا کمی بالاتر از آن قرار دارد وصل کنید. کش باید در جای محکمی قرار گیرد، در غیر این صورت ممکن است در حین تمرین شل شود.
- روی یک زانو خم شوید و بازوی مقابل را بالا ببرید در حالی که بازوی دیگر شما روی زانوی بلند شده قرار دارد.
- کش را با بازوی بالا برده محکم نگه دارید و آرنج را به سمت بدن بکشید، در حین انجام این کار باید پشتتان صاف باشد. در حالی که بدن خود را سفت و محکم نگه داشتهاید، هنگام پایین آمدن تیغههای شانه خود را فشار دهید.
- تمرین را در 3 مجموعه 10 تایی تکرار کنید.
جراحی
هنگامی که درمان غیر جراحی کمکی به برطرف شدن علائم نمیکند، پزشک ممکن است جراحی را توصیه کند. معمولاً یک روش کم تهاجمی به نام آرتروسکوپی انجام میشود و اکثر افراد پس از این روش به طور کامل بهبود مییابند. جراحی باز عموماً تنها در صورت وجود پارگیهای بزرگ تاندون مورد استفاده قرار میگیرد.
پیشگیری
از آنجا که استفاده بیش از حد شایعترین علت تاندونیت شانه است، موثرترین درمان پیشگیری است. شما میتوانید با اجتناب یا اصلاح ورزش یا سایر فعالیتهایی که در وهله اول منجر به این عارضه میشوند، از این وضعیت جلوگیری کنید.
همیشه مطمئن شوید که هنگام ورزش در هر سطحی از بازی، بدن خود را گرم کرده و تکنیکهای صحیح را تمرین کنید. همچنین باید به طور منظم تاندونهای خود را تقویت کنید تا احتمال آسیب دیدگی آنها کمتر شود. در نهایت، اگر احساس سفتی یا خستگی میکنید، استراحت کنید یا در صورت احساس درد غیرمعمول در شانه و بازو، انجام هرگونه فعالیت را متوقف کنید.