درمان درد کف پا در حین راه رفتن با کفی طبی، فیزیوتراپی و ورزش

عوامل مختلفی مانند پوشیدن کفش نامناسب، آسییب تاندون و مفصل پا، خار پاشنه، صاف بودن کف پا و بسیاری از موارد دیگر که در ادامه به آن بطور مفصل اشاره شده است از علت­‌های اصلی درد کف پا می­‌باشند. درد در قسمت­‌های مختلف پا از شایع ترین عارضه‌­هایست که در بین ورزشکاران، افرادی که دچار اضافه وزن هستند و در سنین بالا بیشتر از سایر افراد مشاهده می‌­شود. در بسیاری از موارد درد کف پا پس از گذشت یک هفته به خودی خود بهبود می­‌یابد اما در برخی موارد آسیب کاملا جدی است و نیاز به مراجعه­ی پزشک دارد. پزشک از روش‌های مختلفی برای درمان درد کف‌پا استفاده می‌کند.

علت درد کف پا

درد در قسمت­‌های مختلف کف پا، پاشنه و قوس پا به ویژه هنگام راه رفتن عذاب آور است. درد پا علل گوناگونی دارد که عمده‌­ترین این دلایل در این قسمت آورده شده است:

کشیدگی و گرفتگی کف پا

کشیدگی و گرفتگی عضلات و رباط‌ها در منطقه کف پا می‌تواند منجر به اسپاسم و حساسیت در عضلات شود. این وضعیت می‌تواند باعث درد شدید در مناطق مختلف از پا شود. عضلات دورکننده انگشت کوچک پا یا هالوس، عضلات خم کننده انگشت کوچک، عضلات بازکننده انگشت کوچک یا هالوس و آپونوروز پلانتار از جمله ماهیچه‌هایی هستند که ممکن است از طریق گرفتگی یا اسپاسم، درد ایجاد کنند.

تاندونیت آشیل یک وضعیت صدمه‌دهنده است که ناشی از استفاده بیش از حد از تاندون آشیل است. این تاندون عضلات ساق پا را به استخوان پاشنه متصل می‌کند و می‌تواند باعث ایجاد درد در منطقه پاشنه آشیل شود.

پارگی تاندون آشیل و بورسیت

پارگی تاندون آشیل و بورسیت نیز از دلایل عمده‌ای برای درد پا هستند. پارگی تاندون آشیل، یک وضعیت التهابی است که عضلات ساق پا را به قسمت پشت استخوان پاشنه وصل می‌کند. این درد گاهی اوقات تا دور پا احساس می‌شود، اما ممکن است در محل اتصال تاندون به استخوان پاشنه نیز ایجاد شود.

بورسیت

بورسیت زمانی اتفاق می‌افتد که کیسه‌های کوچک و پر از مایع که استخوان‌های پا، تاندون‌ها و ماهیچه‌های پا را خم می‌کنند، ملتهب شوند.

درد میوفاشیال

این دردی است که به دلیل مشکلات عضلات اطراف، رباط‌ها و تاندون‌های پا، همانطور که در بالا گفته شد، رخ می‌دهد. ماهیچه‌ها ممکن است گره‌های محکم و کوچکی ایجاد کنند. نقاط محرک پر فشار در عضله پوشاننده (فاشیا) اطراف آن هستند و می‌توانند بسیار دردناک و کاملاً ناتوان کننده باشند. هنگامی که یک نقطه ماشه‌ای لمس یا معاینه شود، می‌تواند باعث درد در داخل و اطراف آن شود. گاهی اوقات نقاط ماشه‌ای به عنوان علت درد پا نادیده گرفته می‌شوند.

فاشیلیت پلانتار

يكي از شايع‌ترين علل درد پاشنه پا، بيماري فاشیلیت پلانتاراست. این شامل باند ضخیم بافتی است که از پایه انگشتان پا تا استخوان پاشنه شما جریان دارد، به نام فاشیا پلانتار. این بافت به شکل قوس کف پا کمک می‌کند و فشار بیش از حد را با خم شدن هنگام راه رفتن، توزیع می‌کند. با این حال، فشار بیش از حد یا فشارهای مکرر می‌تواند باعث ایجاد پارگی‌های کوچک در فاشیا پلانتار شده و منجر به درد شود.
یکی از بارزترین نشانه‌های بیماری فاشیلیت پلانتار، درد است که صبح‌ها به محض خارج شدن از رختخواب یا هنگام شروع حرکت به دنبال هر دوره طولانی عدم تحرک، بدترین حالت را دارد. این امر به این دلیل است که بعد از استراحت، فاشیا پلانتار کشیده شده و غالباً مدتی طول می‌کشد تا دوباره گرم شود.

درد ارجاعی

درد ارجاعی دردی است که منشا آن در یک قسمت است اما در قسمت دیگری از بدن احساس می‌شود. این حالت زمانی اتفاق می‌افتد که قسمت‌های مختلف بدن اعصاب یکسانی برای ارسال سیگنال به ستون فقرات و مغز دارند. مشکلات ستون فقرات مانند آرتروز مفاصل و یا پرولاپس دیسک می‌تواند هر دو به فشرده شدن اعصاب ستون فقرات در هنگام ترک کانال نخاعی (اعصاب تحت فشار) منجر شود. این حالت فشردگی، تنگی فورامینال کمری نامیده می‌شود و می‌تواند باعث انتشار درد به سمت باسن، پا یا کف پا شود. اسپوندیولیز کمری (آرتروز ستون فقرات) آرتریت ستون فقرات، یک بیماری وابسته به سن است که بر مفاصل، دیسک‌ها و رباط‌های ستون فقرات تأثیر می‌گذارد و بعضی اوقات می‌تواند باعث درد پا شود. از دیگر مشکلات ستون فقرات ممکن است اسپوندیلولیست‌ها باشد (استفاده بیش از انداره از استخوان ستون فقرات وقتی اتفاق می‌افتد که یکی مهره‌ها روی قسمت زیر آن بلغزد).

درد عصبی

گاهی اوقات، مشکلات عصبی می‌توانند باعث ایجاد درد عصبی در پا شوند. علل عصبی ممکن است شامل زونا (زوستر)، نورالژی پس از تبخال، نوروم مورتون، یا حتی شرایطی مانند نوروپاتی دیابتی باشند.

هنگامی که درد حاد ادامه می‌یابد، ممکن است گاهی اوقات باعث ایجاد تغییر در اعصاب شود و برخی از اشکال درد عصبی را ایجاد کند که به آن درد عصبی نیز گفته می‌شود. تشخیص درد عصبی گاهی دشوار است و معمولاً نیاز به ارزیابی و درمان توسط متخصصان درد دارد.

وقتی یک فشردگی در داخل ستون فقرات رخ دهد، به آن تنگی کانال نخاعی گفته می‌شود و اگر فشردگی جدی باشد می‌تواند خود نخاع را نیز فشرده کند که به آن میلوپاتی گفته می‌شود. میلوپاتی در شرایطی ایجاد می‌شود که فشردگی نخاع شروع به ایجاد علائمی مانند ضعف یا مشکلات مربوط به هماهنگی در بازوها، دست‌ها، پاها یا حتی پا می‌کند.

سندرم درد پیچیده منطقه‌ای (CRPS) یک وضعیت درد شدید در بازو، دست، پا یا کف پا است که پس از آسیب‌دیدگی‌هایی مانند شکستگی ایجاد می‌شود. CRPS می‌تواند بر سایر قسمت‌های بدن مانند فاست تأثیر بگذارد. CRPS در اثر صدمه یا نقص قسمت‌هایی از اعصاب و سیستم‌های عصبی ایجاد می‌شود. این شرایط می‌تواند ناتوان‌کننده باشد و باید هرچه سریع‌تر توسط متخصصان باتجربه درد درمان شود.

نوروم مورتون جایی است که اعصاب پا (بخصوص پیشانی) متورم، ملتهب و دردناک می‌شوند.

درد کف پا در چه افرادی بیشتر شایع است؟

اگرچه هر کسی ممکن است دچار درد پا شود، اما این درد در برخی افراد بسیار شدید و ادامه‌دار می‌شود.  در اینجا چند عامل خطر وجود دارد که ممکن است باعث افزایش درد کف پا شود:

• سن بالا
• سبک راه رفتن غیر طبیعی (راه رفتن) مانند چرخیدن پا به سمت داخل
• اضافه وزن داشتن
• کفش نامناسب
• ایستادن، دویدن یا پریدن روی سطح سخت
• کمبود ورزش و سطح آمادگی بدنی پایین
• دیابت ممکن است روی اعصاب کوچک پاها تأثیر بگذارد و منجر به درد نوروپاتی محیطی شود

چگونه می‌توانم درد کف پای خود را تشخیص دهم؟

درد پا معمولاً خفیف است و به خودی خود تسکین می‌یابد اما در برخی شرایط درد می‌تواند پیچیده باشد و باید توسط یک پزشک متخصص پزشکی یا متخصص درد ارزیابی شود. پزشک متخصص با دریافت تاریخچه پزشکی بیمار و معاینه فیزیکی او مشکل را تشخیص دهد و سپس برنامه درمانی مناسب او را تهیه کند. در برخی شرایط آزمایش‌های تصویربرداری ممکن است لازم باشد. انواع تست‌های تصویربرداری شامل اشعه X ، اسکن CT ، اسکن MRI ، اسکن استخوان و سونوگرافی است.
پس از تشخیص درد پا، متخصص پزشکی یا متخصص درد بهترین گزینه‌های درمان درد را تعیین می‌کنند.

کاهش درد پا

درمان درد کف پا بستگی به این دارد که آیا مشکل حاد است (به معنای این است که اخیراً به مدت چند روز یا چند هفته ادامه داشته است) یا مزمن (به معنای این است که درد بیش از 2-3 ماه وجود داشته است).

انواع روش‌های متداول درمان به شرح زیر است:

• از فعالیت‌های خاص دوری کنید
• داروهایی برای کاهش درد. این داروها ممکن است داروهای بدون نیاز به نسخه ساده باشد یا می‌توانند داروهای تجویز شده توسط یک متخصص درد باشند. داروها ممكن است شامل داروهای شل كننده عضلانی یا داروهای ضد درد عصبی (تسكین درد عصبی) باشد. گاهی اوقات از کرم‌های ترکیبی ضد درد برای کاهش درد استفاده می‌شود.
• مداخلات درد؛ از روش‌های تزریقی می‌توان برای هدفگیری، تشخیص و مدیریت درد مزمن ناشی از درد عضلات، مفاصل و عصب استفاده کرد. این روش‌ها شامل مداخلات درمانی مانند مسدود کننده‌های عصبی (عصب ساپنوس، عصب سورال، اعصاب سطح محیطی و عمیق پرونون، عصب تیبیال، ریشه‌های عصب کمری، عصب سیاتیک و پلکوس کمری) فرسایش پرتودرمانی (RFA)، رادیو پالس (PRF) به اعصابی که قبلا مسدود شده است و به مواردی که در بالا ذکر شد. تزریق استروئید ریشه اپیدورال و عصبی. مسدودکننده‌های عصبی سمپاتیک نیز می‌تواند انجام شود.
• تحریک عصب که به آن نورومدولاسیون یا تحریک نخاع نیز گفته می‌شود، تکنیک‌های پیشرفته‌ای برای کاهش درد هستند که می‌توانند برای درد شدید پا مفید واقع شوند. برخی از اشکال تحریک نخاع تحریک فرکانس بالا (HF10)، تحریک تونیک، تحریک چند موجی، تحریک پشت سر هم و حتی تحریک گانگلیون ریشه پشتی (DRG). تحریک نخاع یک روش متداول برای درد عصب پا است که به سایر روش‌های درمانی پاسخ نمی‌دهد.
• لیزر درمانی برای ارتقاء درد و تسریع در بهبود آسیب‌های بافت نرم.

فیزیوتراپی چگونه به کاهش درد کف پا کمک می­‌کند؟

اگر درد کف پای شما پایدار است و بر روی فعالیت‌های روزمره شما تأثیر می‌گذارد، از پزشک معالج خود در مورد مراجعه به فیزیوتراپیست یا متخصص پا سوال کنید. این افراد می‌توانند به شما در مدیریت درد و بهبود قدرت و انعطاف پذیری کمک کنند. آن‌ها همچنین می‌توانند انواع مختلفی از درمان‌ها را ارائه دهند و به شما کمک می‌کنند تا مشکل خود را درک کرده و به فعالیت‌های روزمره خود بازگردید.

متخصص فیزیوتراپی همچنین ممکن است ارتزهای سفارشی را برای شما توصیه کند. ورزش می‌تواند به کاهش علائم شما و حفظ وزن سالم کمک کند. این اقدام می‌تواند به کاهش فشار پاهای دردناک کمک کند. اگر درد کف پا ورزش را برای شما دشوار می‌کند، شنا و سایر تمرینات بدون تحمل وزن می‌تواند گزینه‌های بهتری باشند.

تمرین‌های ساده برای بیماری درد کف پا:

کشش تاندون آشیل و پلانتار فاشیا

یک حوله را دور پای خود حلقه بزنید و انگشتان پا را به سمت بدن خود بکشید و زانوی خود را صاف نگه دارید. به مدت 30 ثانیه در این حالت بمانید و سه بار برای هر پا تکرار کنید.

کشش فاشیا پلانتار

بنشینید و قوس کف پای خود را استراحت دهید. قوس کف پای خود را روی یک جسم گرد (به عنوان مثال یک توپ بیسبال) استراحت دهید. برای چند دقیقه قوس را در تمام جهات حرکت دهید. این تمرین را حداقل روزانه دو بار تکرار کنید.

برداشتن حوله

بنشینید و یک حوله روی زمین پهن کنید. پاشنه پای خود را روی زمین نگه دارید و حوله را با انگشتان پایتان جمع کنید. 10-20  بار این حرکت را تکرار کنید. با پیشرفت بهبودی، یک وزنه کوچک را به حوله اضافه کنید.

در چه صورت جراحی لازم است؟

وقتی آزمایشات تغییرات ساختاری را نشان دهد که نیاز به جراحی اصلاحی داشته باشد، عموماً جراحی توصیه می‌شود. جراحی معمولاً توسط یک جراح ارتوپدی انجام می‌شود. انواع جراحی پا شامل جراحی ترمیمی، جراحی برداشتن (خارج کردن)، جراحی ترمیمی (آرتروپلاستی)، تثبیت / فیوژن (آرتروز) یا جایگزینی است. جراحی یک روش درمانی رایج دردهای مزمن پا نیست.