پروتزهای انگشت، ابزارهایی هستند که برای جایگزینی انگشتان قطع شده استفاده میشوند تا باعث بهبود ظاهر و در مواردی موجب افزایش عملکرد شود. استفاده از پروتز انگشت، مزایای متعددی از جمله مزایای روانشناختی و زیبایی را به همراه دارد. در طراحی یک پروتز انگشت، ویژگیهایی مانند شکل طبیعی و امکان شخصیسازی پروتز بسیار اهمیت دارند. کارایی عمده پروتز انگشت بازگرداندن زیبایی دستان است و بازگشت عملکرد تا حد زیادی به خود فرد و شرایط او بستگی دارد. بنابراین برای انتخاب پروتز مناسب، بهتر است با مراکز معتبر مراجعه کنید تا بهترین نتیجه را بدست بیاورید و پروتزی کاملا مشابه با انگشتان دیگر خود دریافت کنید.
آیا پروتز انگشت کارایی دارد؟
میزان کارایی و عملکرد پروتز انگشت به نوع و محل قطع آن بستگی دارد. معمولاً در پروتز انگشت دست اگر میزان قطعشدگی باعث از کار افتادن دست یا کاهش عملکرد دست نشود، مثلاً یک بند انگشت یا کمتر قطع شود، استفاده از پروتز جنبه زیبایی خواهد داشت. اینکه کدام انگشت نیز دچار قطع عضو شده است نیز تأثیرگذار است. برای مثال انگشت شست تأثیرگذارترین انگشت دست است و قطع شدن آن میتواند عملکرد دست و انگشتان را دچار مشکل کند. فناوریهای نوظهور، طراحیهایی با ظاهر طبیعیتر، قویتر و کوچکتر را برای انگشتها به ارمغان آورده است. پروتزهای انگشتی هم وجود دارند که با استفاده از نیروی بدن کار میکنند و عملکرد بسیار بالاتری از سایر پروتزهای انگشت دارند. پروتز انگشت مصنوعی از جهات مختلف میتواند مفید باشد که عبارتند از:
- بازگشت ظاهر انگشت ازدسترفته
- قابلیت نگهداری و بلند کردن اجسام در برخی موارد
انواع پروتز انگشت
انواع مختلفی از پروتزهای انگشت وجود دارند که کاربرد و مزایای خود را دارند و نیازهای متفاوتی را برآورده میکنند. یکی از رایجترین نیاز استفاده از پروتز انگشت، زیبایی ظاهری انگشت و یکپارچهسازی ظاهر انگشت با سایر انگشتان دست است که اغلب افراد این نوع پروتز را انتخاب می کنند. نوعی دیگری از پروتز انگشت نیز وجود دارد که بیشتر بر کارایی و عملکرد تمرکز دارد و زیبایی ظاهری ندارد. این پروتزها دارای مفاصل و اتصالات مفصلی برای شبیهسازی حرکات انگشت هستند. انواع پروتزهای انگشت شامل موارد زیر میشوند:
پروتز زیبایی
پروتز زیبایی انگشت نوعی پروتز است که بر بازگرداندن ظاهر انگشت از دست رفته تمرکز دارد تا اینکه بخواهد حرکت و عملکرد بالا ارائه کند. این پروتزها معمولاً از مواد سبک وزن مانند سیلیکون یا سایر موارد شبیه به پوست ساخته میشوند تا رنگ و بافتی مشابه پوست بدن داشته باشند. طراحی این نوع از پروتزها به صورت سفارشی انجام میشود تا با اندازه و شکل انگشتان باقیمانده شباهت داشته باشد. پروتزهای انگشت زیبایی مفصل یا مکانیسمی برای حرکت مستقل ندارند و هدف آنها صرفاً زیبایی و بازگشت اعتمادبهنفس است. برای پروتز انگشت پا همیشه از این نوع پروتز استفاده میشود چرا که در پروتز انگشت پا، عملکرد اهمیت بالایی ندارد و صرفاً بازگشت ظاهر انگشتان پا ملاک استفاده از پروتز است.
| مزایا | معایب |
| وزن پایین | کارایی محدود |
| راحت است و باعث حساسیت نمیشود | در ناسازگار با تغییر وزن یا تغییر حجم دست |
| قابلیت سفارشیسازی بالا |
پروتز انگشت بدن محور یا هیبریدی
پروتزهای بدن محور به صورت انگشت کامل یا جزئی در دسترس هستند. این پروتزها با استفاده از نیروی مفصلهای باقی مانده کار میکنند و امکان بازگشت عملکرد را برای دست فراهم میکنند. انگشتهای این پروتز به وسیله یک دستکش به دست یا مچ متصل میشود. سیمها یا کابلهایی در طول انگشت قرار دارند و با تکان خوردن مفصلهای باقیمانده، امکان باز و بسته کردن آن را برای کاربر فراهم میکنند.
| مزایا | معایب |
| قابل اطمینان | سختی نحوه استفاده |
| حرکت و عملکرد بالا | امکان شخصیسازی پایین |
| قابلیت بلند کردن اجسام | ناراحتی و خستگی جسمانی در صورت زیاد |
| قابلیت گرفتن اجسام در دست | وابستگی به حرکات بدن و اندامهای باقیمانده |
| نداشتن زیبایی ظاهری |
چگونه بهترین پروتز انگشت را انتخاب کنیم؟
در انتخاب یک پروتز انگشت مناسب عوامل بسیاری تأثیرگذار هستند. مشاوره و راهنمایی پزشک در این زمینه میتواند بسیار کمککننده باشد. به همین دلیل لازم است فرد متقاضی پروتز، متخصص ارتوپد فنی را در جریان فعالیتهای مهم و میزان عملکرد مورد انتظار خود بگذارد تا پروتز انگشت مناسبی برای وی تهیه شود. برخی از عوامل تأثیرگذار در انتخاب پروتز انگشت عبارتاند از:
- میزان قطع عضو
- وضعیت اندام باقیمانده
- اهداف فردی
- ظاهر مورد انتظار
- فعالیتّها و شغل فرد متقاضی پروتز
روش ساخت پروتز انگشت
برای ساخت پروتز انگشت فرایندی وجود دارد که در آن هدف و نوع پروتز دلخواه فرد متقاضی انتخاب شده و سپس قالبگیری انگشت برای ساخت پروتز انجام میشود. قبل از ساخت پروتز یک نمونه اولیه از پروتز انگشت تهیه میشود تا از رنگ پوست و میزان کارایی پروتز اطمینان حاصل شود. پس از تهیه پروتز نهایی نیز ممکن است که فرد به چند جلسه آموزشی و توانبخشی برای استفاده از پروتز انگشت نیاز پیدا کند. مراحل ساخت پروتز انگشت شامل موارد زیر میشود:
- مشاوره و معاینه: بسیار اهمیت دارد که در جلسه مشاوره با پزشک، انتظارات و میزان فعالیتهای مورد انتظار از پروتز انگشت با پزشک در میان گذاشته شود. شغل، فعالیتهای ورزشی، استفاده از آلات موسیقی، رانندگی از جمله اطلاعاتی هستند که باید قبل از ساخت پروتز در اختیار پزشک قرار گیرند. در این مرحله قسمتهای باقیمانده، میزان آسیب به نوک انگشت، زوایا و سطوح قطع عضو، بافت و سایر انگشتان معاینه و بررسی میشود.
- قالبگیری: پس از مشاوره و معاینه، ارتوپد اقدام به قالب گیری دقیق از انگشت و قسمتهای باقیمانده با استفاده آلژینات میکند. این قالبها با موم یا گچ پر میشود تا خطوط دست به صورت دقیقی ثبت شود و اجازه میدهد تا پروتز انگشت با دقت بسیار بالایی ساخته شود. همچنین اگر قطع عضو فقط در یک دست یا یک پا باشد، از دست یا پای دیگر برای تطبیق اندازه و شکل انگشتان استفاده میشود.
- طراحی و ساخت نمونه اولیه: در این مرحله با استفاده از اندازهگیریها و قالبها اقدام به ساخت نمونه اولیه پروتز انگشت میشود. سپس این نمونه اولیه برای آزمایش و تست روی فرد متقاضی امتحان میشود تا از اندازه و شکل کلی پروتز اطمینان حاصل شود.
- ساخت پروتز نهایی: اگر نمونه اولیه پروتز انگشت مورد قبول واقع شد، سپس اقدام به ساخت پروتز انگشت نهایی میشود.
- آموزش و توانبخشی: پس از ساخت پروتز نهایی انگشت مصنوعی، متخصص با فرد متقاضی همکاری نزدیکی خواهد داشت تا از کارکرد و میزان رضایت از پروتز اطمینان حاصل شود. همچنین به فرد متقاضی آموزشهای لازم برای استفاده از پروتز انگشت داده خواهد شد تا در استفاده از پروتز مشکلی رخ ندهد.
روش نصب پروتز انگشت
پروتز انگشت دست به گونه ای ساخته میشود که بدون نیاز به وسیله خاصی روی اندام باقی مانده قرار میگیرد و در جای خود محکم میشود. دلیل این امر جنس پروتزهاست که اغلب سیلیکونی هستند و با پوست اتصال قابل قبولی برقرار میکنند. از طرفی پروتز کاملا مطابق عضو باقی مانده ساخته شده و از نظر اندازه صد در صد با محل قطع عضو مطابقت دارد. بنابراین به تنهایی و بدون نیاز به کمک خاصی در جای خود قرار گرفته و محکم میشود. تنها در برخی موارد خاص ممکن است از نوعی چسب مخصوص برای تثبیت پروتز استفاده شود.
مراقبت از پروتز انگشت
تمیزکردن و نگهداری از محل قطع عضو یکی از روشهای افزایش میزان ماندگاری پروتز انگشت و همچنین جلوگیری از بروز عوارضی مانند عفونت، التهاب و بروز مشکلات پوستی در زیر پروتز است. با مراقبت مناسب، پروتز انگشت میتواند 4 سال یا بیشتر هم ماندگاری داشته باشد. پروتزی که برای شما ساخته شده بسیار حساس و ظریف میباشد به همین دلیل توصیه میشود برای افزایش طول عمر نکات مراقبتی و بهداشتی را رعایت فرمایید. برخی از این نکات عبارتند از:
- رعایت بهداشت: پروتز انگشت باید به طور مرتب تمیز نگه داشته شود. از مواد شیمیایی سخت یا سفیدکنندهها برای تمیزکردن پروتز خودداری کنید. سعی کنید قسمت روی پروتز تماس زیادی با آب نداشته باشد و تنها در صورت نیاز، پروتز خود را بشویید. برای شستن پروتز نیز از آب ولرم رو به سرد استفاده کنید. بهترین ماده شوینده برای پروتز شامپو بچه است.
- محل نگهداری: در صورت عدم استفاده از پروتز انگشت، آن را در جایی دور از گرد و خاک، دماهای شدید و نور مستقیم آفتاب قرار دهید.
- پرهیز از کشش بیش از حد: مراقبت باشید که به پروتز فشار یا ضربه بیش از حد وارد نشود تا به آن آسیبی نرسد.
- محافظت در برابر مواد شیمیایی: از برخورد هر گونه ماده شیمیایی نظیر نفت، بنزین، گازوئیل، الکل، استون و سایر مواد شوینده قوی مثل وایتکس، جوهر نمک، مواد ضدعفونی کننده و غیره اکیدا خودداری کنید. اگر روی ناخن اکریلیک پروتز لاک زده اید، فقط آن را با پد لاک پاک کن بدون استون پاک کنید
- محافظت در برابر اجسام تیز و برنده: استفاده از چاقو و سایر اجسام برنده ممکن است به پروتز آسیب برساند به همین دلیل هنگام استفاده از این وسایل نهایت مراقبت را به خرج دهید. همچنین مراقب ناخن هایتان باشید زیرا ناخن تیز یا شکسته ممکن است به پروتز شما آسیب برساند.
- محافظت در برابر رطوبت: پروتز انگشت در برابر آب مقاوم نیست، بنابراین از خیس شدن یا قرارگرفتن پروتز در رطوبت جلوگیری کنید.
- محافظت در برابر لکه دار شدن: اگر پروتز شما به گونه ای است که نیاز به استفاده از انگشتر دارد، در انتخاب انگشتر خود بسیار دقت کنید زیرا استفاده از انگشترهایی با جنس نقره، آهن، مس یا بدلیجات بی کیفیت ممکن است رنگ پروتز را سیاه کند و یا رنگ کبودی به آن بدهد. بهترین جنس طلا یا استیل اصل است. همچنین از برخورد پروتز با پارچه هایی که رنگ می دهند مخصوصاً پارچه مشکی، مثل دستکش مشکی و چادر مشکی اکیداً خودداری کنید.
- دقت در استفاده از چسب پروتز: اگر از چسب پروتز استفاده می کنید نهایت دقت و حوصله را هنگام مصرف بکار ببرید که به پروتز آسیب نرسد. برای پاک کردن باقی مانده چسب روی پروتز می توانید از وازلین استفاده کنید یا با آب ولرم و ماساژ آرام نوک انگشت، پروتز را پاک کنید. برای پاک کردن باقی مانده چسب روی پوستتان نیز آن را با آب ولرم بشویید و در صورت نیاز می توانید از وازلین یا یک لیف بسیار نرم استفاده کنید.
قیمت پروتز انگشت
قیمت پروتزهای انگشتان دست و پا به عوامل متعددی بستگی دارد و ممکن است قیمت تمام شده هر پروتز برای هر فرد با فرد دیگر متفاوت باشد. اما طور کلی قیمت گذاری با توجه به تعرفه اعلام شده توسط نظام پزشکی انجام میشود. همچنین باید به این نکته اشاره کرد که پروتز انگشت معمولاً شامل کمکهزینههای درمانی بیمه میشود.
عوامل تأثیرگذار بر قیمت پروتز انگشت شامل موارد زیر میشوند: نوع پروتز، میزان قطع عضو، پیچیدگی ساخت، مواد اولیه ساخت، تکنولوژی مورد استفاده، برند مواد استفاده شده و میزان مهارت و تخصص تیم پزشکی.
نتیجهگیری
برای بیشتر افراد متقاضی پروتز انگشت، زیبایی ظاهری و شکل طبیعی انگشت اهمیت بسیار بالایی دارد. امروزه با پیشرفت فناوریها و روشهای ساخت پروتز انگشت، ساخت پروتز انگشت به شکل طبیعی و زیبا کار سختی نیست. هنگامی که این پروتزها با دقت فراوان ساخته شوند، میتوانند بسیار شبیه به انگشت واقعی شوند. یک پروتز انگشت خوب میتواند با از لحاظ روانی روی افراد دچار قطع عضو تأثیر بسیار زیادی بگذارند. در کلینیک ارتوپدی فنی امید، پروتز انگشتان دست و پا، با بهترین روش توسط کارشناسان باتجربه برای بیماران تهیه می شود. برای کسب اطلاعات بیشتر یا رزرو وقت از کلینیک میتوانید با شماره ۰۲۱۸۸۸۰۱۸۰۰ تماس گرفته یا با شماره ۰۹۱۰۷۸۰۳۱۵۵ از طریق واتساپ در این زمینه مشاوره دریافت کنید.
سواالات متداول
آیا پروتز انگشت از جای خود حرکت و تکان میخورد؟
بله در صورت کاهش و افزایش وزن و تغییر حجم انگشت ناشی از آن، پروتز ممکن است از جای خود حرکت کرده یا در جای خود قرار نگیرد.
آیا میتوان با پروتز انگشت حمام کرد؟
خیر، با پروتز انگشت نمی توان حمام کرد و بهتر است تنها در صورت نیاز آن را بشویید و از شستن روی آن تا حد امکان خودداری کنید.
آیا پروتز انگشت در حرارت ممکن است بسوزد؟
بله، اغلب پروتزهای انگشت باتوجه به نوع و موادی که از آن ساخته میشوند ممکن است که در اثر حرارت زیاد دچار آسیب شوند. بنابراین از قرار دادن پروتزهای انگشت در معرض حرارت بیش از حد یا تماس مستقیم با شعله اجتناب کنید.
آیا محل اتصال پروتز روی انگشت مشخص است؟
در پروتزهای زیبایی معمولاً تشخیص محل اتصال بسیار سخت است اما در مواردی ممکن است که از انگشتر هم برای پوشاندن محل اتصال استفاده کرد.
آیا امکان کاشت ناخن روی پروتز انگشت مصنوعی وجود دارد؟
بله امکان کاشت ناخن روی پروتز انگشت وجود دارد.
آیا ناخن پروتز انگشت مصنوعی را میتوان لاک زد یا رنگ کرد؟
قسمت ناخن پروتزهای سیلیکونی از جنس اکرلیک است، بنابراین میتوان آن ها را لاک زد و حتی کاشت ناخن انجام داد.
آیا میتوان لاک روی ناخن پروتز انگشت را پاک کرد؟
برای پاککردن لاک ناخن روی پروتز انگشت میتوان از لاکپاککن بدون استون استفاده کرد.
آیا انگشت مصنوعی لکهدار میشود؟
سیلیکون در برابر لک شدن مقاوم هستند اما در برخورد با برخی مواد ممکن است لکه دار شود.
آیا همیشه میتوان از پروتز انگشت استفاده کرد؟
در هنگام خوابیدن، حمامکردن یا در حین فعالیتهایی که انجام آنها با پروتز سخت است، میتوان پروتز را خارج کرد و از آن استفاده نکرد.
از پروتز انگشت در چه فعالیتهایی نمیتوان استفاده کرد؟
برخی فعالیتهای مخصوص و همچنین برخی ورزشها ممکن است که پروتزهای انگشت مخصوص خود را داشته باشند، اما در مورد پروتزهای سیلیکونی و غیرفعال بهتر است که از آنها در هنگام ورزش، ساختوساز، باغبانی و کارهایی که احتمال دارد دست را روغنی کند مانند تعمیر خودرو، خودداری کنید.