دررفتگی مچ دست شامل جابجا شدن هر یک از استخوانهای مچ دست میباشد. معمولا در دررفتگی مچ دست همراه با شکستگی مچ دست رخ میدهد. درمان دررفتگی مچ دست بسته به موقعیت استخوانها و در صورت وجود شکستگی در آن متفاوت است. درمان عمومی معمولا شامل جاانداختن استخوان و سپس تثبیت استخوان در یک گچ است تا زمانی که استخوان ترمیم شود. بسیاری اوقات برای ترمیم استخوانهای شکسته و تراز کردن صحیح استخوانها در مچ دست، درمان جراحی مورد نیاز است.
شکستگی و دررفتگی دست، مچ دست و آرنج چیست؟
شکستگی دست، مچ دست یا آرنج شامل یک استخوان شکسته و دررفتگی یک آسیب مفصلی است. دررفتگی زمانی اتفاق میافتد که استخوانهای مفصل از موقعیت طبیعی خود خارج میشوند. شکستگی و دررفتگی دست، مچ دست و آرنج میتواند باعث ایجاد ظاهری غیر طبیعی و بدشکلی در مچ شود.
چندین نوع شکستگی وجود دارد. شکستگیهای بدون جابجایی هنگام شکستن استخوان رخ میدهد، اما انتهای آنها نزدیک به هم قرار دارند. در شکستگی جابجا شده، انتهای استخوانها در جای خود نیستند. شکستگیهای چند تکهای زمانی اتفاق میافتد که استخوان به سه یا چند تکه خرد میشود. شکستگیهای باز یا مرکب زمانی رخ میدهند که یا زخمی عمیق در نزدیکی شکستگی وجود داشته باشد یا تکهای از استخوان از پوست عبور کند. همچنین ممکن است دچار شکستگی تنشی استخوان شوید، که شامل ترکی کوچک در استخوان است.
اصولاٌ دو نوع دررفتگی وجود دارد، یا جزئی یا کامل. در هنگام دررفتگی کامل٬ مفصل چنان پیچیده یا کشیده شده که استخوانها از محل طبیعی خود در مفصل خارج یا جابه جا میشوند. در دررفتگی جزئی، استخوانها تنها کمی از جای خود خارج میشوند.
مچ دست و آرنج از قسمتهای پیچیده و یکپارچه بدن هستند. 19 استخوان در دست و هشت استخوان دیگر در مچ دست وجود دارد. این استخوانهای مچ- یا کارپال- با انتهای پایینی دو استخوان بازو- رادیوس و اولنا متصل میشوند. در نتیجه ، مچ دست چندین مفصل دارد، همانند دست. استخوانهای زیر بازو با استخوان بالای بازو برخورد میکنند و مفصل آرنج را تشکیل میدهند. عارضههای مربوط به دست، مچ دست و آرنج، ناشی از ضربه به این استخوانها و مفاصل، شامل موارد زیر است:
- در رفتگی آرنج: این یک آسیب شایع نیست زیرا مفصل بسیار پایدار است. معمولا به علت افتادن روی دست باز، در رفتگی رخ میدهد.
- آرنج شکسته: این آسیب میتواند هر یک از سه استخوان مفصل را درگیر کند. شکستگی آرنج در نوک اولنا (نقطه استخوانی آرنج شما) شایع است، زیرا محافظت یا پوشش کمی دارد.
- در رفتگی انگشت دست: این یک آسیب شایع است، به ویژه در حین فعالیتهای ورزشی. با این حال، در رفتگی انگشت دست حتی در حین فعالیتهای روزمره نیز ممکن است رخ دهد.
- در رفتگی مچ دست: این یک آسیب رایج نیست. دررفتگی مچ دست بیشتر در ورزشکارانی رخ میدهد که روی دست باز میافتند.
- شکستگی مچ دست: شکستگی میتواند هر یک از استخوانهای تحتانی بازو یا مچ دست را درگیر کند. شکستگی مچ معمولاً شامل شکستگی رادیوس در ناحیه نزدیک به مچ است. شکستگی اسکافوئید شایعترین شکستگی استخوان مچ دست است. این استخوان مچ دست در قسمت شست دست قرار دارد.
- شکستگی دست: شکستگی دست میتواند استخوانهای انگشت- phalanges- یا استخوانهای بلند بالای دست- metacarpals- را درگیر کند.
علائم
علائم دررفتگی دست، مچ دست یا آرنج بستگی به نوع آسیب و شدت آن دارد.
رایجترین علائم عبارتند از:
- کبودی
- تغییر شکل بازو، دست، انگشت یا مفاصل آرنج یا مچ دست
- مشکل یا ناتوانی در حرکت دادن آرنج، ساعد، مچ دست، دست یا انگشتان
این شامل چرخاندن بازو همراه با خم شدن مفاصل است.
- شنیدن صدای تق، ساییده شدن، ترق تروق در حین آسیب
- ناتوانی در آویزان کردن بازو و نیاز به نگه داشتن آن با دست دیگر
- بیحسی، سوزن سوزن شدن یا ضعف در بازو، مچ دست یا دست
- درد، که میتواند از حساسیت کم تا ناراحتی شدید متغیر باشد.
- تورم
شکستگیها و دررفتگیها معمولاً خطرناک نیستند. با این حال، عفونت میتواند به سرعت با شکستگی ترکیبی ایجاد شود و منجر به عوارض تهدید کننده زندگی شود. در صورتی که خودتان یا همراهتان، هر یک از این علائم تهدید کننده زندگی را داشتید، فوراً به دنبال مراقبتهای پزشکی باشید:
- تکهای از استخوان که پوست را سوراخ کرده و از آرنج، بازو، مچ دست یا دست بیرون زده است.
- زخم عمیق یا پوست باز در نزدیکی ناحیه شکستگی
دلایل
ضربه علت اصلی شکستگی و دررفتگی دست، مچ دست و آرنج است، که شامل ضربات مستقیم، افتادن روی بازو، زمین خوردن با دست باز یا پیچ خوردن مفصل است. شکستگی تنشی استخوان ناشی از فشار مکرر بر استخوان است. این موارد آسیبهای ناشی از استفاده بیش از حد است.
عوامل خطر
عوامل متعددی باعث افزایش خطر شکستگی یا دررفتگی دست، مچ دست یا آرنج میشوند. این عوامل خطر عبارتند از:
- تصادف با موتور
- افتادن
- ابتلا به پوکی استخوان یا نازک شدن استخوانها، که احتمال شکستگی آنها را افزایش میدهد.
- عدم استفاده از وسایل حفاظتی مناسب در هنگام ورزش و سایر فعالیتها
- انجام ورزشهای تماسی
جلوگیری از شکستگی استخوانها و دررفتگی مفصل موضوعی چالش برانگیز است، چراکه شکستگی اصولا اتفاقی است. با این حال، ممکن است بتوانید خطر آسیب دیدگی خود را با انجام روشهای زیر کاهش دهید.
- فعالیت بدنی با تمرینات تحمل وزن برای تقویت استخوانها و ماهیچههایی که از استخوانها و مفاصل شما حمایت و محافظت میکنند.
- دریافت کلسیم و ویتامین D کافی برای تقویت استخوانها
- استفاده از وسایل حفاظتی مناسب هنگام شرکت در ورزش و سایر فعالیتها
زنان نزدیک به یائسگی و مردان نزدیک به 70 سالگی باید با پزشک خود در مورد پوکی استخوان صحبت کنند. از پزشک در مورد نیاز به انجام آزمایش غربالگری سوال کنید. شناسایی خطر و شروع به موقع درمان میتواند از شکستگیها و سایر عوارض جلوگیری کند.
عوارض احتمالی شکستگیها و دررفتگیهای دست، مچ دست و آرنج چیست؟
بیشتر شکستگیها و دررفتگیهای دست، مچ دست و آرنج بدون عارضه بهبود مییابد. اما در برخی موارد، این آسیبها به درستی یا به طور کامل بهبود نمییابند و ممکن است عوارضی مانند درد مزمن ، ضعف یا محدودیت حرکتی رخ دهد. بنابراین، برنامه درمانی دقیق و زمان کافی برای بهبودی بسیار حائز اهمیت است و عجله ممکن است باعث ایجاد مشکلاتی شود.
تشخیص
در صورت مشکوک به دررفتگی آرنج، انگشتان و مچ دست، باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد و پزشک میتواند این آسیبها را تشخیص دهد. برای تشخیص این نوع آسیبها، پزشک سابقه پزشکی را بررسی کرده و معاینه بدنی انجام میدهد. همچنین، ممکن است پزشک برخی از آزمایشات تصویربرداری مانند اشعه ایکس، ام آر آی یا سیتی اسکن را توصیه کند تا شدت آسیب را تعیین کند.
درمان
اهداف درمان شکستگیها و دررفتگیها اصولاً شامل قرار دادن استخوانها یا مفاصل در وضعیت طبیعی و ثابت نگه داشتن ساختارها در زمان بهبودی است.
در صورتی که مفصل در رفتگی داشته باشد، پزشکان با استفاده از ریداکشن مانور، موقعیت مفصل را بازیابی میکنند. این شامل هدایت مجدد استخوانها به جای خود است. اگر ضربه به رباطها آسیب برساند، گاهی اوقات نیاز به جراحی دارید. احتمالاً باید از بندها یا آتل استفاده کنید تا مفصل را در زمان بهبودی ثابت نگه دارید. فیزیوتراپی معمولاً بخشی از بهبود برای تقویت مفصل و جلوگیری از عود است.
بریس
بریس بیمار باید به مدت سه تا شش هفته، در حالی که مچ دست بهبود مییابد، از آتل، بریس یا گچ استفاده کند. مچ بندها با تثبیت مفصل، اطمینان میدهند که هیچ حرکت بیش از حد در ساختارهای اطراف وجود ندارد، و این موضوع به بیمار این امکان را میدهد تا بدون دخالت در بهبودی، فعالیتهای روزانه خود را انجام دهد.
فیزیوتراپی
درمانهای فیزیوتراپی اولیه ممکن است شامل یخ ، تحریک الکتریکی و ماساژ باشد که به کنترل درد و تورم کمک میکند. با شروع درمان، ممکن است از تمریناتی برای افزایش حرکت و تحرک استفاده شود. تمرینات فیزیوتراپی بر بهبود قدرت و بازیابی دامنه حرکتی و تحرک مچ دست و دست تمرکز دارد. تمرینات ممکن است شامل استفاده از نوارهای ورزشی یا وزنههای کوچک باشد که مقاومت بیشتری برای دست و مچ دست ایجاد میکنند.
جراحی
دررفتگی مچ دست معمولاً نیازمند جراحی توسط جراح ارتوپد دست یا مچ دست است. در این روند، جراح استخوانها را در موقعیت مناسب قرار میدهد و رباطها و بافتهای نرم اطراف آسیب را در طول عمل جراحی ترمیم میکند. سپس، مچ دست به مدت هشت هفته در قالب گچ ثابت میشود تا بهبود یابد.
توانبخشی بعد از جراحی مچ دست
در موارد شدید، ممکن است برای جابجایی استخوانهای آسیب دیده ناشی از شکستگی، نیاز به جراحی باشد. پس از عمل جراحی، دست و مچ دست پانسمان میشود و از آتل برای پشتیبانی استفاده میشود. درمان فیزیوتراپی اولیه بر کنترل درد و تورم پس از جراحی تمرکز دارد. با بهبود آسیب، تمریناتی برای تقویت و تثبیت ماهیچههای اطراف مفصل مچ دست معرفی میشوند. همچنین، ممکن است تمرینات اضافی برای بهبود کنترل حرکتی و حرکت دست استفاده شود. فیزیوتراپیست نیز به بیمار کمک میکند تا بدون فشار آوردن به مفصل مچ دست، فعالیتهای روزمره را انجام دهد. احتمالا پس از جراحی، نیاز به 2 تا 3 ماه فیزیوتراپی یا کاردرمانی خواهد بود.