پیشگیری اولیه از پای دیابتی

دیابت به عنوان یکی از بیماری‌های پرشیوع در جامعه، روز به روز بیشتر در افراد جوان‌تر و سنین پایین تشخیص داده می‌شود. این بیماری با پیشرفت خود، می‌تواند سیستم عصبی محیطی، چشم و کلیه‌ها را تحت تأثیر قرار داده و عملکرد آنها را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. یکی از مشکلات شایع در افراد مبتلا به دیابت، پای دیابتی است که ناشی از نوروپاتی سیستم عصبی محیطی است. پیشگیری از آسیب‌های ناشی از این اختلال بسیار حائز اهمیت است و در دو سطح انجام می‌شود. در سطح اول، هدف از پیشگیری، جلوگیری از ایجاد زخم است و در سطح دوم، هدف از پیشگیری، بهبود زخم‌ها و جلوگیری از قطع عضو می‌باشد.

مراقبت عمومی از زخم پای دیابتی

اهمیت پوشیدن کفش یا صندل مناسب برای حفظ سلامت پاها بسیار بزرگ است. پاهای برهنه راه نروید، زیرا این کار می‌تواند منجر به آسیب دیدگی عصبی شود که باعث کاهش حس و حواس می‌شود. به همین دلیل ممکن است حتی متوجه نشوید که یک سنگریزه یا جسم ریزیری در پای شما گیر کرده است، که می‌تواند باعث بوجود آمدن عفونت شدید شود. پوشیدن مستمر کفش یا صندل می‌تواند خطر ابتلا به این مشکل را کاهش دهد.

• برای حفظ بهداشت پاها، مراقبت و شستشوی منظم آنها بسیار مهم است. هر روز پای خود را با صابون نرم و آب گرم بشوئید. قبل از شستشو، دمای آب را با دست خود آزمایش کنید تا از بروز سوختگی جلدی جلوگیری کنید. همچنین، از آب خیلی داغ یا خیلی سرد برای شستشوی پاها خود پرهیز کنید. هنگام خشک کردن پاها، از حوله استفاده کنید و آنها را به آرامی خشک کنید، به خصوص بین انگشتان. این مراقبت‌ها می‌توانند به حفظ سلامت پاها کمک کنند و از بروز مشکلات پوستی و عفونت‌ها جلوگیری کنند.

• برای نرم و مرطوب نگه داشتن پاهای خود از لوسیون استفاده کنید. این کار باعث می شود که پوست پای شما ترک برندارد و خطر عفونت را کاهش می دهد.لوسیون را بین انگشتان خود  قرار ندهید.

مراقبت از پاهای خود برای حفظ سلامتی بسیار مهم است و در این مقاله به چند نکته اصلی در این زمینه اشاره خواهیم کرد.

• اولین نکته این است که ناخن های خود را به صورت مستقیم کوتاه کنید و کناره های ناخن را نچینید. همچنین، از سوهان ناخن استفاده نکنید. در صورتی که متوجه شوید ناخن در گوشت پای شما فرو رفته است، به پزشک مراجعه کنید. مراقبت های درمانی مناسب در جلوگیری از عفونت اهمیت دارد.
• در ضمن، از محلول های ضد عفونی کننده، داروهای بازاری، بالشتک های گرما یا ابزارهای تیز را در روی پای خود استفاده نکنید. همچنین، پای خود را روی رادیاتور یا جلوی بخاری قرار ندهید.
• در فصل سرما، همیشه پای خود را گرم نگه دارید و در هنگام رفتن به رخت خواب، جوراب های شل بپوشید. همچنین، پاهای خود را در برف یا باران خیس نکنید و در فصل زمستان، جوراب ها و کفش های گرم بپوشید.
• سیگار کشیدن باعث آسیب وارد شدن به عروق خونی و کاهش توانایی بدن در ارسال اکسیژن می شود. بنابراین، سیگار نکشید و در صورت ابتلا به بیماری دیابت، این مساله به شدت خطر قطع عضو را افزایش می دهد. قطع عضو ناشی از این مساله تنها محدود به پا نمی شود و ممکن است دست ها را نیز در بربگیرد.

در نهایت، مراقبت از پاهای خود را به صورت منظم و به خوبی انجام دهید. در صورت بروز هرگونه مشکل پوستی یا عفونت، به پزشک مراجعه کنید.

بررسی

روزانه پاهای خود را مورد بازرسی قرار دهید. زخم‌ها ناشی از زخمی شدن پا، کبودی‌ها، نقاط فشار، قرمزی، گرما، تورم، زخم، خراش، بریدگی و مشکلات ناخن را بررسی کنید. اگر نمی‌توانید این کار را به تنهایی انجام دهید، از کمک یک فرد دیگر یا استفاده از آینه استفاده کنید. ممکن است آسیب‌های پوستی را که وارد شده‌اند حس نکنید، بنابراین بازرسی مشکلات پوستی بسیار ضروری است.

پاهای خود را برای تشخیص ورم بررسی و لمس کنید. ورمی که در یک پا وجود دارد و در پای دیگر وجود ندارد، نشانه اولیه این است که ممکن است در مراحل اولیه بیماری شارکو قرار دارید. بیماری شارکو بیماری منحصر به فردی است که در افرادی که آسیب دیدگی عصبی دارند بوجود می‌آید. این بیماری باعث نابودی استخوان‌ها و مفاصل می‌شود.

همچنین، کف پا و انگشتان خود را بررسی کنید. شش محل اصلی کف پای خود که شامل نوک انگشتان پا، کف انگشتان کوچک، کف انگشتان وسطی، پاشنه پا، لبه خارجی پا و عرض قسمت میانی پا می‌شوند را چک کنید.

کفش

کفش خود را با دقت انتخاب کنید و بپوشید. کفش نامناسب باعث ایجاد زخم و منجر به عفونت می شود.

• کفش های جدید خود را عصرها وقتی که پاها بزرگتر هستند خریداری کنید. کفش های را خریداری کنید که در آن احساس راحتی بکنید.
• تناسب کفش از لحاظ پهنا، طول، پشت، کف پاشنه و کف کفش بررسی کنید. هر زمانی که کفش جدید خریداری می کنید این مسائل را مد نظر قرار دهید. شکل پا با گذر زمان تغییر می کند و اندازه کفش شما با اندازه کفش 5 سال پیش شما یکسان نخواهد بود.
• از پوشیدن کفش های نوک تیز و پاشنه بلند خودداری کنید. سعی کنید کفش های چرمی و جلو پهن بپوشید.
• کفش های جدید را هر بار در حدود دو ساعت یا کمتر بپوشید. همیشه یک جفت کفش نپوشید.
• قبل از پوشیدن کفش داخل آن را بررسی کنید. بند  کفش های خود را بیش از حد سفت یا شل نبندید.
• از پیاده روی های طولانی مدت و بدون وقفه خودداری کنید، کفش ها و جوراب های خود را در بیاورید و علائم قرمزی یا زخم را بررسی کنید.