پروتز انگشت قطع شده: انواع انگشت مصنوعی بعد از قطع انگشت ها

از دست دادن هر یک از انگشتان، تأثیر قابل توجهی بر عملکرد دست دارد و باعث از دست رفتن بخشی از توانایی‌های دست می‌شود. به طور کلی، قطع هر یک از انگشتان موجب کاهش 10٪ عملکرد دست می‌شود، و قطع انگشت شست باعث می‌شود که فرد تا 40٪ از کل عملکرد دست خود را از دست بدهد. این نوع صدمات و جراحات برای دست رخ می‌دهند و مانند قطع یکی از انگشتان یا انگشت شست، اتفاقاتی نادر نیستند. این حوادث تقریباً در زندگی روزمره بسیاری از افراد، در حوادثی که در زمان انجام کارهای کشاورزی، استفاده از ماشین برف‌روب یا اره و در حوادث خانگی رخ می‌دهند.

استفاده از پروتز یکی از راهکارهای درمانی پس از قطع انگشتان است. پروتز انگشت نه تنها ظاهر دست مصدوم را بهبود می‌بخشد، بلکه عملکرد دست را نیز بهبود می‌بخشد. این پروتزها به شکل و اندازه‌ی مورد نیاز فرد ساخته می‌شوند و می‌توانند به شخص امکان استفاده از دست و انجام فعالیت‌های روزمره را بازگردانند.

قطع انگشت دست

منظور از قطع عضو، از دست دادن یکی از اعضای بدن است خواه در اثر تصادفات و حوادث و یا با جراحی. قطع عضوهای دست، معمولاً در نتیجه حوادث و آسیب دیدگی هستند اما ممکن است طی یک جراحی برنامه‌ریزی شده برای جلوگیری از پیشرفت عفونت یا بیماری در انگشت یا دست نیز انجام شود. گاهی اوقات ممکن است بتوان انگشتانی که طی حوادث و صدمات قطع شده‌اند را مجدداً پیوند زد. اما در بسیاری از موارد ، پیوند مجدد انگشتی که قطع شده یا امکان پذیر نیست یا توصیه نمی‌شود زیرا ممکن است فرد در صورتی که انگشت پیوند نشود احساس راحتی بیشتری کرده و عملکرد بهتری داشته باشد. این امر به این دلیل است که احتمال دارد قسمت پیوند شده دچار دردی مزمن شده، سفت و خشک شود و حس خود را از دست داده و / یا احساسی غیر طبیعی داشته باشد.

در بسیاری از موارد ، جراح قادر است با جمع کردن پوست ، زخم بخش قطع شده را ببندد. ممکن است لازم باشد که استخوان یا تاندون کوتاه شود تا برای پوشاندن استخوان بافت نرم به اندازه کافی وجود داشته باشد. گاهی اوقات ، ممکن است جراح مجبور شود از قسمت دیگری از بدن شخص، مثل پوست ، ماهیچه یا تاندون برای پوشاندن زخم استفاده کند. در مواردی که جراحات قطع عضو وسیع باشند، ممکن است جراح انگشت یا دست را به گونه‌ای فرم بدهد که بعداً یک پروتز دست یا انگشت بتواند روی آن قرار بگیرد. بعضی اوقات ، برای حفظ طول و عملکرد حداکثری ناحیه آسیب‌دیده ، لازم است بیش از یک جراحی انجام شود.

پروتز انگشت قطع شده

پروتز یک اندام مصنوعی است که برای بهبود نسبی ظاهر و بخشی از کارکردهای قسمت از دست رفته بدن به کار می‌رود. نوع پروتز دست ، انگشت یا بازو در هر مورد به محل و طول بخش باقیمانده از انگشت یا دست و نیازهای عملکردی و سبک زندگی شخص بستگی دارد. به همین دلیل افرادی که دچار قطع عضو شده‌اند حتما باید درباره فعالیت‌هایی که برایشان اهمیت بیشتری دارند با جراح و متخصص ساخت پروتز خود صحبت کنند تا پروتزی متناسب با نیازهایشان برایشان ساخته شود.

پروتز‌های دست یا انگشت از جنبه‌های مختلفی ممکن است مفید باشند از جمله:

• بازگرداندن طول انگشتی که بخشی از آن قطع شده
• باعث می‌‍شود بین شست و انگشت دیگر تمایز ایجاد شود
• کسانی که دستشان قطع شده به کمک آن می‌توانند اشیاء را با انگشت‌های مصنوعی که قابل خم شدن هستند نگه دارد

اگر دست کسی از مچ یا بالاتر قطع شده باشد، ممکن است لازم باشد برای او یک پروتز کامل بازو با یک دست الکتریکی یا مکانیکی قرار دهند. البته برخی از بیماران قطع عضو ممکن است تصمیم بگیرند از پروتز استفاده نکنند.

انواع پروتز انگشت

از جمله شایعترین مواردی که بیماران از پروتز استفاده می‌کنند در افرادی است که دچار قطع تمام دست یا بخشی از آن شده باشند. با این حال، تا همین سال‌های اخیر پروتزهای دست و انگشت تنوع چندانی نداشتند. این نوع پروتزها نقش و کاربرد مهمی برای افرادی که دچار قطع عضو شده‌اند ایفا می‌کنند و افراد می‌توانند به کمک آن‌ها اشیاء را گرفته و یا به سمت خود بکشند.

پروتزهایی کاربردی غیر فعال

پروتزهای ساخته شده از سیلیکون به طریقی طراحی می‌شوند که با بخش باقیمانده از دست یا انگشت بیمار هماهنگی داشته و کاربردهای عملی را فراهم می‌کنند. این نوع پروتزها، قابلیت گرفتن و نگه‌داشتن اشیاء را برای فرد فراهم می‌کنند و با رنگ پوست طبیعی فرد هماهنگ می‌شوند. از این پروتزها می‌توان در طول روز برای انجام بسیاری از فعالیت‌ها استفاده کرد و مراقبت از آنها نیز آسان است. اما این پروتزها بیشتر جنبه‌های زیبایی شناختی را نسبت به کاربردهای عملی دارند. با استفاده از فناوری‌های جدید، این نوع پروتزها می‌توانند به طور کامل شبیه به اندام واقعی باشند و با رنگ پوست اندام طبیعی بیمار هماهنگ شوند. این پروتزها برای استفاده در فعالیت‌های روزمره و کارهای سبک، به عنوان بهترین گزینه مطرح هستند.

پروتزهای فعال با کاربرد خاص

پروتزهای فعال با کاربرد خاص برای پاسخگویی به نیازهای خاص شغلی یا تفریحی بیمار طراحی و ساخته می‌شوند. این نیازها ممکن است بسیاری کارها از تایپ کردن گرفته تا نوازندگی موسیقی یا ورزش کردن و دیگر موارد را شامل شوند.

پروتز با منبع نیروی خارجی

پروتزهایی که منبع نیروی خارجی دارند، با باتری‌ کار می‌کنند و می‌توانند متناسب با نیاز فرد، به عنوان جایگزینی برای یک انگشت تا هر 5 انگشت قطع شده طراحی و ساخته شوند. این دستگاه‌ها یا توسط سنسورهای مایوالکتریک (سنسورهایی که زیر پوست کاشته شده و سیگنال‌های الکتریکی که از حرکت ماهیچه‌ها ساطع می‌شوند را جمع می‌کنند) و یا پدهای لمسی کنترل می‌شوند. این دستگاه‌ها با شکل اشیاء مطابقت پیدا کرده و حرکات دست انسان را در حالت‌های کاربری مختلف تقلید می‌کنند، و بدین شکل شخص را قادر می‌سازند که اجسام را بگیرد و به تدریج قدرت گرفتن اشیاء را در فرد افزایش می‌دهند. این پروتزها برای استفاده در فعالیت‌های سطح متوسط بهترین گزینه هستند.

پروتز با نیروی بدن فرد

پروتزهای قابل تنظیم دست و انگشت که با نیروی بدن خود فرد کار می‌کنند به گونه‌ای طراحی می‌شوند که بیماران بتوانند استفاده‌های کاربردیتری از پروتز خود داشته باشند.

ایکس- فینگر (X-Fingers )

پروتزهای ایکس- فینگر برای بیمارانی طراحی شده‌اند که قسمت انتهایی انگشتشان باقی مانده باشد. در واقع از قسمت باقیمانده انگشت برای کنترل این نوع پروتز استفاده می‌شود، به عنوان مثال با خم کردن بخش باقیمانده انگشت، مفاصل انگشتان پروتزی نیز خم می‌شوند.

پروتزهای ایکس- فینگر، که از استیل ضدزنگ ساخته شده‌اند، نوعی انگشت مصنوعی هستند که با نیروی بدن خود فرد کار می‌کنند. این پروتزها با حرکت قسمت باقی مانده انگشت بیمار (در صورت وجود)، یا با حرکت دست بیمار (در صورتی که هیچ انگشتی باقی نمانده باشد) کنترل می‌شوند.

ام- فینگر (M-fingers)

پروتزهای ام- فینگر برای بیمارانی طراحی شده‌اند که تمام انگشتان خود را از دست داده باشند. این نوع پروتز با خم و راست شدن مچ دست بیمار که به نوبه خود پروتز را نیز فعال می‌کند، کار می‌کند. در حالتی که مچ باز شود ( یعنی صاف و کشیده باشد)، انگشتان پروتزی نیز باز می‌شوند و تا زمانی که بیمار مچ دست خود را خم نکند به همین شکل باقی می‌مانند. وقتی بیمار مچ دستش را خم کند، انگشتان پروتزی نیز بسته خواهند شد.

پروتزهای کامل ام- فینگر و پروتزهای تکه‌ای ام- فینگر ، در واقع نوعی دست مصنوعی سبک و ضد آب هستند که بسیار بادوامند و در رنگ‌های متنوعی که شبیه رنگ طبیعی پوست فرد باشند ساخته می‌شوند.

پروتزهای ام- فینگر ، علاوه بر آن که از لحاظ زیبایی‌شناختی تاثیر بسیار زیادی برای برای بیماران دارند، همچنین کمک می‌کنند تا بیماران ( لااقل بخشی از ) عملکرد دست خود را مجددا به دست آورند. هر یک از انگشتان پروتزی به طور مستقل با شکل شیئ‌ که فرد می‌خواهد بگیرد مطابقت پیدا کرده و بدین نحو امکان چندین قابلیت و کاربرد برای فرد فراهم می‌شود.

نیکد پروتز (The Naked Prosthetics)

در نیکد پروتزها، از قسمت باقی مانده انگشتی که قطع شده، برای کنترل و خم کردن انگشت پروتزی استفاده می‌شود. این نوع پروتزها، با تنوع فراوانی که در انگشت‌های پروتزی به کار رفته در آن‌ها وجود دارد، به بیماران کمک می‌کنند تا اشیاء را با قدرت و چابکی گرفته و نیز طول از دست رفته انگشتان را جبران کرده و بدین نحو باعث می‌شوند بیماران به راحتی بتوانند فعالیت‌های روزمره خود را انجام دهند.

در نیکد پروتزها، از دستگاه‌های کاربردی که با نیروی بدن خود بیماران کار می‌کنند، استفاده می‌شود. یکی از این نوع پروتزها، انگشت پروتزی بیوماکنیکی است که با طراحی ساده و زیبایی که دارد، طول از دست رفته انگشت را جبران کرده و چابکی و قدرت لازم برای گرفتن اشیاء را به انگشت قطع شده بازمی‌گرداند.

این نوع پروتز به صورت سفارشی و متناسب با نیازهای خاص هر بیمار ساخته می‌شود. به عنوان مثال، با در نظر گرفتن این که فرد شغل دفتری داشته باشد و تایپ می‌کند، یا از ابزارهای باغبانی استفاده می‌کند، یا می‌خواهد لیوان قهوه‌اش را به دست بگیرد، در هر حال نیکد پروتز طوری برای فرد طراحی و ساخته می‌شود که بازگشت به شرایط عادی زندگی روزمره بعد از قطع عضو برای فرد آسانتر شود.

پروتزهای تیتان فینگر (Titan Finger) 

پروتزهای تیتان فینگر که از جنس تیتانیوم هستند برای افرادی ساخته می‌شوند که دچار قطع کامل یا جزئی انگشت شده باشند. به کمک این نوع پروتز بیماران ضمن گرفتن یک شیء می‌توانند به صورت دستی مفاصل پروتز را نیز به شکلی ایمن و کاربردی ببندند (قفل کنند). این نوع پروتز برای کارهای سنگین و ورزش بهترین گزینه هستند.

پروتزهای آی-دیجیت (iDigits) 

پروتزهای آی-دیجیت (iDigits) برای بیمارانی مناسبند که قسمتی از دست خود را از دست داده‌اند که از مچ دست دور و به مفصل نزدیک است. این پروتزهای برای افرادی که از یک تا پنج انگشت خود را از دست داده‌اند، و همچنین بیمارانی که بخشی از کف دستشان را از دست داده‌ باشند مناسبند.

مراحل ساخت و نگهداری انگشت سیلیکونی

پروتزهای دست یا انگشت با استفاده از قالب‌گیری از بخش باقیمانده و سالم دست ساخته می‌شوند. این فرآیند باعث ایجاد تطابق دقیقی از جزئیات کامل دست می‌شود. پروتزهای دست یا انگشت از مواد لاستیکی سیلیکونی انعطاف‌پذیر و شفاف ساخته می‌شوند. رنگ سیلیکون با دقت به رنگ پوست بیمار تطابق می‌یابد تا پروتز ظاهری طبیعی، زیبا و هماهنگ با رنگ پوست اصلی فرد داشته باشد. این پروتزها معمولاً با استفاده از مکش روی بخشی از دست ثابت می‌شوند. انعطاف‌پذیری سیلیکون باعث می‌شود بخش‌های دیگر دست بتوانند به آسانی حرکت کنند. ناخن‌ها نیز می‌توانند به صورت جداگانه رنگ شوند تا با بقیه دست و پوست فرد تقریباً کاملاً همخوانی داشته باشند. استفاده از لاک یا مواد پاک‌کننده لاک ناخن به طور ملایم بر روی ناخن‌ها امکان‌پذیر است. سیلیکون ضدآب است و رنگ نمی‌گیرد، به همین دلیل می‌توان با استفاده از الکل یا آب گرم و صابون به راحتی آن را پاک و شستشو داد.

در صورتی که به درستی از یک پروتز سیلیکونی مراقبت شود،  ممکن است 3-5 سال دوام داشته باشد. معمولاً ساخت پروتز را از سه ماه پس از بهبود از جراحی قطع عضو و پس از آن که تورم کاملا فروکش کرده باشد می‌توان شروع کرد. بیماران ممکن است برای یادگیری نحوه استفاده از پروتز جدید خود نیاز به درمان داشته باشند.