کلاب فوت یا پای کلابی یک ناهنجاری شایع در پا است که ممکن است از بدو تولد شروع شود. در این حالت، پا به سمت پایین و به سمت داخل قرار میگیرد و ممکن است مناطق مختلفی از پا و پایین پا را تحت تأثیر قرار دهد. این وضعیت در مردان دو برابر بیشتر از زنان رخ میدهد و میتواند روی یک یا هر دو پا تأثیر بگذارد، که در حدود 50٪ از موارد دوطرفه هستند.
اگر والدین هیچ سابقه پزشکی خانوادگی از این ناهنجاری نداشته باشند و یا کودک دیگری با این بیماری در خانواده نباشد، احتمال ابتلا به کلاب فوت در بچهها (به صورت تصادفی) حدود 1 در 1000 است. اما اگر والدین قبلاً فرزندی با کلاب فوت داشته باشند، احتمال ابتلا به این ناهنجاری در فرزندان آینده آنها حدود 3٪ است. همچنین، والدینی که خودشان این ناهنجاری را داشتهاند، احتمال ابتلا به کلاب فوت در فرزندان خود را به میزان 20 تا 30 درصد دارند.
مراقبت و درمان کلاب فوت یک فرایند طولانی است که اغلب از 1 هفته پس از تولد شروع میشود و در بعضی موارد تا 4 یا 5 سال یا حتی بیشتر ادامه دارد.
مرکز ارتوپدی فنی امید برای مشکلات ساختاری پای بیمار از جمله پاچنبری یا کلاب فوت، درمانهای ویژه و تخصصی ارائه میدهد. از آنجا که کودکان پای چنبری به کفش مخصوص کلاب فوت نیاز دارند، متخصصین این مرکز والدین را نسبت به نوع کفش، زمان پوشیدن و سایر موار آگاه میکنند. بسیاری از کفش، کفی و بریسهای طبی در این مرکز به کمک متخصصن و با استفاده از دستگاههای پیشرفته تهیه میشوند. برای کسب اطلاعات بیشتر دربارهی کفش کلاب فوت و دریافت مشاوره در کلینیک امید با شماره تلفن 02188801800 تماس حاصل فرمایید.
چه عواملی باعث کلاب فوت میشود؟
بیشتر علل کلاب فوت ناشناخته (ایدیوپاتیک)است. نکته اصلی که باید به خاطر بسپاریم این است که مادر در این زمینه دخالتی ندارد. با این حال، یک گرایش خانوادگی از طریق ژنها (از خانواده بیولوژیک منتقل میشود) وجود دارد. همچنین بسیاری از اختلالات یا سندرومهای مرتبط مانند دیسپلازی مفصل ران، اسپینا بیفیدا، آرتروگریپوز یا دیستروفی میوتونیک وجود دارد. ارتوپد اطفال، شرح حال كامل را انجام داده و معاینههای كامل را انجام میدهد تا تشخیص دهد كه آیا در ویزیت اول آزمایش یا مراجعه دیگری لازم است.
این ناهنجاری پا میتواند ماهیتی چند عاملی از جمله موارد زیر را داشته باشد:
- عوامل خارجی: این نوع ناهنجاری پا، معمولاً ملایم و خفیف است. علت میتواند به دلیل فشرده سازی داخل رحمی (کودک بزرگ، رحم با شکل غیر طبیعی یا کوچک، یا سطح غیر طبیعی مایعات داخل رحمی) باشد.
- عوامل ذاتی: این نوع ناهنجاریهای پا معمولاً شدیدتر است و عضله ساق پا کوچکتر میباشد. ممکن است پا کوچکتر باشد و تغییر شکل استخوان در ناحیه ساق و کف پا وجود داشته باشد.
علائم کلاب فوت
اگرچه انواع مختلفی ازکلاب فوت وجود دارد، اما این وضعیت معمولاً با تغییر شکل پا همراه است:
- خم شدن کف پا: پیچ خوردگی مچ پا.
- تغییر شکل پای کاووس: قوس بلند و غیرمعمول پا.
- واروس: وارونگی پاشنه است که باعث میشود جلوی پا به سمت داخل برگردد.
- بیرون آوردن جلوی پا: جلو پا به سمت پایین کشیده میشود.
علائم دیگر عبارتند از:
- سفتی در تاندونهای مچ پا یا پا
- یک پا کوتاهتر از دیگری ظاهر میشود
- پای مبتلا فاقد دامنه حرکتی کامل است
برای پیشگیری و رفع علائم، حتماً درباره کفش کلاب فوت و بریس مناسب پا پس از درمان با پزشک کودک خود مشورت کنید.
عوارض
تا زمانی که کودک شروع به ایستادن و راه رفتن کند، کلاب فوت مشکلی ایجاد نمیکند. اگر پای کلاب فوت درمان شود، به احتمال زیاد کودک شما کاملاً عادی راه میرود. او ممکن است در موارد زیر مشکل داشته باشد:
- حرکت: ممکن است پای آسیب دیده کمی انعطاف پذیر باشد.
- طول پا: پای آسیب دیده ممکن است کمی کوتاهتر باشد، اما به طور کلی مشکلات حرکتی قابل توجهی ایجاد نمیکند.
- اندازه کفش: ممکن است پای آسیب دیده تا 1 و 1 / 2 اندازه کفش کوچکتر از پای بدون آسیب باشد.
- اندازه پا: عضلات پا در طرف آسیب دیده ممکن است همیشه از عضلات طرف دیگر کوچکتر باشند.
با این حال، اگرکلاب فوت درمان نشود، مشکلات جدیتری ایجاد میکند. این موارد میتواند شامل موارد زیر باشد:
- آرتروز: کودک شما احتمالاً به آرتروز مبتلا میشود.
- تصویر ضعیف از خود: ظاهر غیرمعمول پا ممکن است تصویر بدن کودک شما را در سالهای نوجوانی تغییر دهد.
- ناتوانی در راه رفتن عادی: پیچ خوردگی مچ پا ممکن است اجازه ندهد کودک شما روی کف پا راه برود. برای جبران خسارت، ممکن است در موارد شدید بر روی پنجه پا، قسمت بیرونی پا یا حتی بالای پا راه برود.
- مشکلات ناشی از راه رفتن: راه رفتن مجدد ممکن است از رشد طبیعی عضلات ساق پا جلوگیری کند، باعث ایجاد زخمهای بزرگ یا پینه در پا شود و منجر به راه رفتن ناجور شود.
با درمان سریع استفاده از بریس و پوشیدن کفش کلاب فوت از تمام شرایط لازم برای انجام و درمان سریع سرعت بخشید.
تشخیص و آزمایش
اختلال کلاب فوت یک اختلال قابل مشاهده است که اغلب بلافاصله پس از تولد تشخیص داده میشود. با استفاده از فناوری سونوگرافی، پزشکان میتوانند در بسیاری از موارد این اختلال را قبل از تولد تشخیص دهند، به ویژه زمانی که هر دو پا تحت تأثیر قرار گرفته باشند. با این حال، درمان اغلب پس از تولد آغاز میشود.
یکی از مزایای تشخیص به موقع این است که پزشکان میتوانند آزمایشات دیگری را برای تعیین اینکه آیا کودک دچار مشکلات اسکلتی عضلانی دیگری مانند دیستروفی عضلانی یا اسپینا بیفیدا است، انجام دهند. در برخی موارد، پزشک ممکن است از اشعه ایکس برای بررسی دقیق وضعیت استفاده کند.
درمان
درمان کلاب فوت در کودکان شامل روش پونستی، گچ، بریس و کفش کلاب فوت است. درمانهای هریک به طور جداگانه توضیح داده شده است:
روش پونستی
کلاب فوت به خودی خود بهتر نخواهد شد. قبلا با جراحی رفع میشد. اما اکنون، پزشکان از یک سری گچ، حرکات ملایم و کشش پا و یک بریس برای حرکت آهسته پا در موقعیت مناسب استفاده میکنند این روش پونستی نامیده میشود.
روش پونستی در دو مرحله انجام میشود: مرحله گچ گرفتن و مرحله بریس پا.
گچ گرفتن
اولین گچ یک یا دو هفته پس از تولد کودک انجام میشود. سپس، کودک حدوداً هفتهای یک بار برای حرکت ملایم و کشش پا و قرار دادن یک گچ جدید به جراح مراجعه میکند. گچ جدید پا را کمی بیشتر از جهت مورد نظر در جهت صحیح میچرخاند. اکثر نوزادان طی چند هفته یا چند ماه از یک سری 5 تا 7 گچ استفاده می کنند.
بریس یا کفش کلاب فوت
پاهای کودکان برای چندین سال به رشد، تغییر و شکل دادن ادامه خواهد داد. پس از اتمام گچ گیری، کودک به مجموعهای از کفش های ویژه منتقل میشود تا پا را در یک راستا قرار دهد. این مرحله بعدی در روند درمان طولانیترین و مهمترین مرحله است. یک جفت کفش مخصوص که میله آن در قسمت پایین متصل است، برای کودک ساخته میشود. اینها کفش و میله براون دنیس نامیده میشوند. میله، نه کفش، وسیله اصلی کار این روش درمانی است و باید همیشه استفاده شود. کفشها اجازه میدهند تا میله به پاها متصل شود بنابراین میتوان پا را به سمت بیرون چرخاند، در حالی که پا رشد می کند، تراز صحیح غضروف های قبل از استخوان را حفظ میکند. اینها 23 تا 24 ساعت در روز پوشیده میشوند تا زمانی که کودک شروع به ایستادن یا راه رفتن کند. در این مرحله، از کفشها در هنگام استراحت کردن و زمان خواب (12 ساعت در روز) استفاده خواهد شد. این روال 4 تا 5 سال یا بیشتر برای کودک حفظ خواهد شد. اگر کفش و میله درست پوشیده شده باشد، طبق دستور پزشک، میتوان از جراحیهای بزرگتر و تهاجمی جلوگیری کرد. بدون پیگیری و بررسی وضعیت پای کودک، تغییر شکل احتمالاً دوباره ظاهر میشود.
روش عملکرد فرانسوی
این روش شامل درمان دستی روزانه پای نوزادان توسط یک متخصص فیزیوتراپی ماهر و به دنبال آن بیحرکتی موقت با نوار چسب کشسانی یا غیر کشسانی است. این روش در 50.7٪ موارد با میانگین پیگیری 20 ماه موفقیت آمیز بوده است.
آزاد کردن بافت نرم
آزاد کردن بافت نرم قبل از افزایش محبوبیت روشهای غیر جراحی فعلی در دو دهه گذشته، درمان اصلی برای جداسازی کلاب فوت بوده است. این روش معمولاً شامل آزاد سازی محیطی مفصل ساب تالار مچ پا و کپسول خلفی مفصل مچ پا با طولانی شدن آشیل، تاندونهای خم کننده و تیبیال خلفی است.